/** */

Wielka Brytania - Londyn

Muszą być czerwone, nie mogą mieć wyświetlaczy zewnętrznych, większość z nich jest piętrowa, a przegubowce po zaledwie kilku latach eksploatacji zostały wycofane. Takie są londyńskie autobusy. W stolicy Wielkiej Brytanii funkcjonuje jedna z największych i najlepiej zorganizowanych sieci autobusowych na świecie.

 

Piętrowe autobusy obok metra są jednym z najważniejszych i najpopularniejszych symboli Londynu i Wielkiej Brytanii na świecie. Każdy kojarzy piętrowy, czerwony autobus z jednym miastem. Londyński system transportu miejskiego należy do największych, najciekawszych i najlepiej rozwiniętych na świecie. Jego podstawą jest przede wszystkim metro. Autobusy są niemniej ważne, zapewniając zarówno dojazd do węzłów przesiadkowych, jak i obsługując połączenia międzydzielnicowe.

 

Pierwsze omnibusy konne wyjechały na ulice Londynu w 1829 roku. W 1880 roku w mieście pojawiły się pierwsze piętrowe omnibusy konne. Pod koniec dziewiętnastego wieku po stolicy Wielkiej Brytanii poruszało się około 4000 takich pojazdów. W 1904 roku uruchomiono pierwszą linię obsługiwaną przez pojazdy napędzane silnikiem spalinowym. Kursowały one pomiędzy Peckham i Oxford Circus. Funkcjonujące początkowo jako prywatne firmy przewozowe, zaczęły się łączyć w przedsiębiorstwo London General Omnibus Company. Rozwojowi sieci autobusowej nie zagrażała zarówno rozbudowa metra, jak i tramwajów. Od 1933 roku wszystkie środki transportu funkcjonowały pod jedną marką London Transport.

 

Jak widać, praktycznie od początku po Londynie kursowały autobusy piętrowe. Wśród nich były modele, które do dziś uchodzą za ikonę miasta. Pierwszymi z nich były pojazdy RT, zaprojektowane tuż przed wybuchem II wojny światowej. Większość z nich weszła do eksploatacji już po wojnie. Wówczas zastępowały one likwidowaną sieć tramwajową i trolejbusową.

 

Najbardziej znanymi londyńskimi autobusami są jednak pojazdy AEC Routemaster. W latach 1954 - 1968 wyprodukowano ich łącznie 2876 sztuk. Charakterystyczny wygląd i funkcjonalność przysporzyły im ogromnej popularności zarówno wśród mieszkańców Londynu, jak i turystów. Głównym ich atutem była duża tylna platforma, która służyła do wsiadania i wysiadania, również poza przystankami. Pojazdy te były dość ciasne. Zarówno jeśli chodzi o wysokość obu pokładów, jak i odległość pomiędzy fotelami. Mimo to, przetrwały na ulicach Londynu pół wieku. Pierwsze egzemplarze zaczęły być wycofywane z ruchu w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku. W 1988 roku wstrzymano ten proces. W 1992 roku zaproponowano natomiast modernizację 500 pojazdów, tak aby mogły dalej służyć mieszkańcom. Większość z nich kursowała po ulicach Londynu jeszcze na początku obecnego wieku. W grudniu 2005 roku ostatnie egzemplarze zostały wycofane z ruchu.

Dwa symbole Wie...
Autobus Routema...
Autobusy piętro...

Oczywiście w międzyczasie do ruchu wprowadzano inne modele autobusów. Większość z nich była piętrowa. Te najbardziej znane, to Leyland Titan, eksploatowane od 1978 roku czy MCW Metrobus, będące w ruchu liniowym od 1979 roku. Piętrowych modeli było znacznie więcej. Wiele z nich powstało na podwoziach znanych europejskich producentów, takich jak Scania czy Volvo, których nadbudowy wykonywane były w angielskich firmach. Były też autobusy jednopokładowe, które obsługiwały linie o mniejszym zainteresowaniu pasażerów. Zdjęcia autobusów kursujących po ulicach Londynu na początku dwudziestego pierwszego wieku można zobaczyć poniżej.

Autobus piętrow...
Autobus piętrow...
Autobus piętrow...
Autobus piętrow...
Autobus piętrow...
Autobus piętrow...
Autobus piętrow...
Autobus Alexand...
Autobus Optare ...

W Londynie nigdy nie było autobusów przegubowych. Pierwsze 60 takich pojazdów marki Mercedes Citaro wyjechało na ulice miasta dopiero w 2002 roku. Przegubowce nie przypadły do gustu mieszkańców Londynu. Określane były jako "bendy bus", czyli giętki autobus. Wprawdzie mogły zabrać na pokład około 140 osób, jednak większość z nich zajmowała miejsca stojące. Posiadały trzy pary drzwi, co ułatwiało podróż "gapowiczom". W końcu przegubowym autobusem trudniej było manewrować na wąskich i zatłoczonych ulicach Londynu, nie wspominając już o zachodzeniu przy skręcie. Z tego względu szczególnie nie lubili ich rowerzyści.

 

Kwestia kursowania autobusów przegubowych po ulicach Londynu w 2007 roku urosła do problemu politycznego. Kandydujący na burmistrza Boris Johnson zapowiedział, że jeśli wygra wybory, doprowadzi do usunięcia z ulic miasta "bendy buses", w zamian przywracając "21st century Routemaster". W 2008 roku Johnson został burmistrzem Londynu, więc nie pozostało mu nic innego, jak spełnić obietnicę.

 

Jeszcze w 2008 roku ogłoszone zostały konkursy zarówno dla dzieci, jak i profesjonalnych firm projektowych, dotyczące wyglądu nowego Routemastera na miarę dwudziestego pierwszego wieku. W 2009 roku ogłoszono przetarg na projekt, budowę i dostawę 6 prototypów. Ostatecznie kontrakt w 2010 roku zdobyła pochodząca z Irlandii Północnej firma Wrightbus, której w stworzeniu projektu miało pomóc Heatherwick Studio. W końcu w lutym 2012 roku pierwsze pojazdy określane jako Wrightbus New Routemaster wyjechały na linię numer 38. Stworzenie nowej ikony londyńskiego transportu kosztowało 11,3 miliona funtów. W ramach tej kwoty zaprojektowano od podstaw i dostarczono ostatecznie 8 prototypów. Produkowane później seryjne egzemplarze kosztowały około 354 tysiące fundów za sztukę, podczas gdy zwykły autobus piętrowy można było wówczas dostać już za kwotę około 250 tysięcy funtów.

 

Nowy Routemaster niewątpliwie wart jest swojej ceny. Autobus ma bardzo ładne, zaokrąglone pudło, cechujące się nowoczesną stylistyką. Dolny pokład jest całkowicie niskopodłogowy. Do środka prowadzi w sumie troje drzwi, w tym ostatnie zainstalowane na tylnym pomoście, nawiązujące do wejścia z oryginalnych Routemasterów. Na górny poziom prowadzą dwa ciągi schodów, ułatwiając przemieszczanie się pasażerów. Na dolnym pokładzie znajdują się 22 miejsca siedzące, jedno stanowisko dla wózka inwalidzkiego oraz 25 miejsc stojących. Na górze zlokalizowanych jest w sumie 40 miejsc siedzących. Autobus może więc zabrać na pokład 88 osób. Długość pojazdu wynosi 11232 mm, wysokość 4420 mm, natomiast szerokość 2520 mm. Autobus posiada silnik spalinowy Cummins, który napędza generator firmy Siemens. Ten produkuje prąd, który następnie magazynowany jest w akumulatorach, zasilających silniki elektryczne, poruszające autobus. Pierwsze pojazdy spełniały normy emisji spalin EURO 5.

 

"21st century Routemaster" został pozytywnie odebrany przez mieszkańców. W wyniku kolejnych przetargów, na ulicach Londynu pojawiło się co najmniej 600 autobusów tego typu, dzięki czemu nietrudno je spotkać, szczególnie w centrum miasta.

Autobusy Wright...
Autobus Wright ...
Autobusy Wright...
Autobus Wright ...
Autobus Wright ...
Autobus Wright ...
Autobus Wright ...
Autobus Wright ...
Autobus Wright ...

Historyczne autobusy Routemaster nie zniknęły z ulic Londynu. Wciąż można nimi podróżować. Część kursuje na wybranych brygadach linii numer 15. Inne pojazdy obsługują wycieczki turystyczne.

Autobus piętrow...
Autobus piętrow...
Autobus piętrow...

Londyńską siecią autobusową zarządza London Buses, spółka zależna od Transport for London, która zajmuje się organizacją transportu zbiorowego na terenie Wielkiego Londynu. London Buses zajmuje się między innymi planowaniem tras, wyborem operatorów poszczególnych linii, utrzymaniem przystanków i dworców autobusowych, informacją pasażerską, czy w końcu monitorowaniem całego systemu. 

 

A jest czym zarządzać. Na terenie Londynu funkcjonuje około 700 linii, obsługiwanych przez około 8700 autobusów i 24500 kierowców. Zdecydowana większość autobusów jest piętrowa. Po stolicy Wielkiej Brytanii kursuje ich aż ponad 6000. Autobusy każdego dnia zatrzymują się na około 19500 przystanków. Około 117 linii kursuje 24 godziny na dobę. Około 50% wszystkich podróży autobusami w Wielkiej Brytanii odbywa się po terenie Londynu. Londyńskie autobusy co roku przewożą około 2,5 miliona pasażerów.

 

Obecnie linie dzienne, w tym kursujące przez całą dobę, oznaczone są numerami od 1 do 599. Przedział od 600 do 699 zajmują linie szkolne. Numerami od 700 do 899 oznaczone są linie regionalne i krajowe. Dodatkowo literką "N" oznaczane są linie nocne, "X" to linie ekspresowe, natomiast warianty poszczególnych linii określane są literami "A", "B" itp. Wszystkie linie obsługiwane są przez prywatnych operatorów, wybieranych w przetargach. Do największych należą firmy: Go-Ahead London, Arriva London, Metroline and Stagecoach London. Poza tym po Londynie kursują takie firmy jak: London United, Abellio London, Tower Transit, Sullivan Buses, London SovereignQuality Line czy CT Plus.

 

W Londynie nie spotkamy obecnie autobusów przegubowych. Kursują za to standardowe autobusy jednopokładowe. London Buses od lat utrzymuje z jednej strony bardzo konkretne, a z drugiej w niektórych przypadkach kontrowersyjne wymagania wobec operatorów. Londyńskie autobusy muszą być bowiem czerwone. Nie mogą mieć zewnętrznych wyświetlaczy z numerem linii i nazwą końcówki. W zamian we wszystkich pojazdach stosowane są tradycyjne "filmy". Wszystkie autobusy muszą mięć osobne wejście i wyjście. Wejście znajduje się zawsze przy kierowcy. Każdy pasażer wchodząc do środka "kasuje" bilet przykładając kartę zbliżeniową do czytnika lub płaci za przejazd u kierowcy. Od 2015 roku w autobusach można płacić za przejazd tylko zbliżeniowo. Wszystkie autobusy są tak zaprojektowane, że z przedniego wejścia bez problemu skorzystać mogą nawet osoby na wózkach inwalidzkich, które następnie mogą przemieścić się do środkowej części, gdzie znajduje się stanowisko dedykowane dla nich. W przypadku autobusów piętrowych schody prowadzące na górny pokład muszą mieć prosty przebieg.

 

Jazda londyńskim autobusem może być bardzo dobrym sposobem zwiedzania miasta. Zwłaszcza, jeżeli uda się zająć miejsca z przodu na górnym poziomie. Wówczas ma się doskonały widok do przodu. Niestety, pomimo wyznaczenia wielu pasów autobusowych, londyńskie ulice są bardzo zatłoczone. W związku z tym autobus nie jest najszybszym środkiem transportu. Mimo to, będąc w Londynie warto wybrać się chociaż na krótką przejażdżkę po mieście.

Spotkanie kilku...
Autobus Alexand...
Autobus Alexand...
Autobus Alexand...
lonAutobus Alex...
Autobus Alexand...
Autobus Alexand...
Autobus Alexand...
Autobus Alexand...
Autobus Alexand...
Autobus Alexand...
Autobus piętrow...
Autobus piętrow...
Autobus piętrow...
Autobus piętrow...

Na koniec zdjęcie piętrowego autobusu szkolnego. Dodatkowo warto zwrócić uwagę, że jako jedyny posiada on wyświetlacz czołowy zamiast "filmu".

Autobus piętrow...

Zaloguj się, aby dodawać komentarze.

Zdjęcie tygodnia

Zaloguj się

Odwiedza nas 799 gości oraz 1 użytkownik.