Scania 113ALB
- Nadrzędna kategoria: Autobusy
- Kategoria: Autobusy wycofane z eksploatacji
- Opublikowano: poniedziałek, 16, luty 2015 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 4388
Krakowskie MPK, jako pierwsze przedsiębiorstwo komunikacyjne w naszym kraju, na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku podjęło decyzję o zakupie autobusów wyprodukowanych w Europie Zachodniej. W wyniku prowadzonych działań, w 1992 roku w naszym mieście pojawiły się pierwsze przegubowe Scanie 113ALB.
Zmiany gospodarcze w naszym kraju po 1989 roku umożliwiły sprowadzenie do Krakowa pierwszych autobusów z Europy Zachodniej. Początkowo były to używane pojazdy MAN, a później również liczna grupa wozów marki Scania. Działania krakowskiego MPK zmierzały jednak przede wszystkim do zakupu nowych pojazdów. Podjęto więc rozmowy z firmą MAN, która jednak szybko straciła zainteresowanie polskim rynkiem. W konsekwencji, do Krakowa trafił tylko jeden autobus MAN SG242 i na tym zakończono współpracę. W związku z tym rozpoczęto rozmowy z firmą Scania. Dzięki temu, w latach 1992 - 1993 do Krakowa trafiło 20 przegubowych Scanii 113ALB. W 1996 roku dostarczono 10 kolejnych sztuk, które posiadały nieco mocniejsze silniki, inne skrzynie biegów, a także były montowane już w Polsce w Słupsku.
Jak nietrudno się domyślić, zakup autobusów wyprodukowanych w Europie Zachodniej w 1992 roku nie był zadaniem ani łatwym ani tanim. Krakowskie MPK dopiero niedawno ujawniło, że w celu uniknięcia zapłaty cła przywozowego, pierwsze Scanie 113ALB były eksploatowane w ramach umowy leasingu, a po trzech latach pracy zostały wywiezione do Szwecji, skąd po kilku dniach wróciły na podstawie umów zakupu, jako pojazdy używane i stały się własnością MPK. W tym czasie cło przywozowe od autobusu w leasingu było zawieszone do czasu jego wywiezienia z powrotem za granicę. Dziesięć sztuk autobusów Scania 113ALB zostało zakupionych w ramach kontyngentu celnego, ustalonego przez ministra na import określonej ilości pojazdów bez cła.
Autobusy te, mimo że wciąż wysokopodłogowe, stanowiły milowy krok w stosunku do Ikarusów i Jelczy, dominujących wówczas na ulicach Krakowa. Scanie 113ALB posiadały bowiem silnik spełniający normy emisji spalin EURO I, umieszczony z tyłu, napędzający trzecią oś i współpracujący z automatyczną czterobiegową skrzynią biegów firmy GAV, a w ostatnich dziesięciu egzemplarzach ze skrzynią firmy Voith. Takie rozwiązanie zapewniło zdecydowaną poprawę płynności jazdy, a także zmniejszenie hałasu we wnętrzu pojazdu. Dodatkowo, pozwoliło na obniżenie wysokości podłogi w pierwszym członie. Do środka wciąż prowadziły stopnie, jednak były one o połowę niższe niż w Ikarusach. Gdy jeszcze dodamy do tego wygodne, miękkie fotele, podwójne szyby oraz dobre zabezpieczenie termiczne, pasażerowie naprawdę mogli mieć powody do zadowolenia. Natomiast aluminiowa konstrukcja, a także niezawodne podzespoły firmy Scania, pozwoliły na wieloletnią eksploatację tych pojazdów bez poważniejszych napraw.
Wszystkie Scanie 113ALB początkowo trafiły do nieistniejącej obecnie zajezdni Czyżyny. W dniu 8 lipca 1992 roku pierwsze pojazdy tego typu wyjechały na linie numer 114 i 119, rozpoczynając pracę na ulicach Krakowa. Po likwidacji zajezdni Czyżyny w 1998 roku, przegubowe Scanie przeniesiono do zajezdni Płaszów, która niedługo później na ponad dekadę została zdominowana przez pojazdy szwedzkiego producenta.
Pierwsza próba modernizacji przegubowych Scanii miała miejsce w 2002 roku. Wówczas to w autobusie numer PE085 dokonano wymiany dotychczasowych „filmów” na elektroniczne wyświetlacze. Nieco później, w pojazdach numer PE080, PE084, PE087 i PE093 zamontowano zdecydowanie mniej czytelne wyświetlacze, pochodzące ze skasowanych Jelczy 120M. W wyniku prowadzonych remontów, kolejne pojazdy zyskiwały wyświetlacze. W pierwszej połowie stycznia 2008 roku, Scanie 113ALB numer PE086 i PE089 jako ostanie pozbyły się oryginalnych „filmów”.
Tymczasem w 2005 roku, a więc po ponad 10 latach eksploatacji, podjęto pierwsze próby poważniejszych remontów eksploatowanych w Krakowie Scanii 113ALB. Do Stacji Obsługi i Remontów trafił pojazd numer PE072. Modernizacja sprowadzał się przede wszystkim do odnowy wnętrza - wymieniono fotele pasażerskie, wykładzinę podłogową, "filmy" zastąpione zostały wyświetlaczami, w miejsce podwójnych szyb założono pojedyncze, zwiększając jednocześnie otwieraną powierzchnię okien. Prace konserwacyjne dotyczyły również elementów napędu. Odnowiono ponadto całą powłokę lakierniczą.
W 2006 roku w ten sposób zmodernizowano wozy do numeru PE079 włącznie. W następnych latach do remontu trafiły kolejne pojazdy o wyższych numerach. Scanie numer PE092 i PE099 najdłużej kursowały po ulicach Krakowa z oryginalnym wyposażeniem wnętrza. Nigdy nie przeszły modernizacji, a eksploatację w naszym mieście zakończyły dopiero w 2011 roku.
Pojazdy numer PE087, PE089 i PE090 również nie doczekały modernizacji. Jako pierwsze, zostały zdjęte ze stanu już pod koniec 2009 roku i pocięte na złomowisku w Skomielnej Białej.
Scanie 113ALB i młodsze Scanie 113CLL bardzo szybko zyskały sobie sympatię zarówno pasażerów, jak i kierowców i pracowników zaplecza technicznego. Do dziś są powszechnie lubiane i uważane za jedne z najlepszych autobusów eksploatowanych na ulicach Krakowa. Niestety, ich wiek, a także brak chociaż fragmentu niskiej podłogi w przypadku pojazdów przegubowych, zmusił krakowskie MPK do rozpoczęcia wymiany szwedzkich przegubowców. Wyrokiem na większość Scanii okazał się być ogłoszony w 2011 roku przetarg na 100 pojazdów, w tym 27 przegubowych i 73 standardowe wozy. Zwycięzcą okazała się firma Solaris Bus&Coach i to właśnie te pojazdy zaczęły zastępować szwedzkie autobusy w zajezdni w Płaszowie. W lutym 2012 roku w ruchu pozostało jeszcze tylko 9 z dawnych 30 Scanii 113ALB. Wszystkie wozy tego typu miały być wycofane we wrześniu tego roku, jednak tak się nie stało. Dwa pojazdy numer PE095 i PE100 pozostały w ruchu aż do stycznia 2015 roku, kursując przede wszystkim na liniach numer 129 i 429. Wóz numer PE095 po raz ostatni pojawił się na linii w dniu 19 stycznia 2015 roku, natomiast PE100 w dniu 22 stycznia 2015 roku.
W końcu w dniu 5 lutego 2015 roku o godzinie 11:00 ostatnia Scania numer PE100 wyruszyła z przystanku Dworzec Główny Zachód w swój pożegnalny kurs. Kilkadziesiąt minut później, autobus dotarł na pętlę Osiedle Podwawelskie, gdzie odbyło się uroczyste zakończenie eksploatacji. Scania po raz ostatni zjechała do zajezdni, kończąc ponad 22-letnią historię szwedzkich przegubowców na ulicach Krakowa. Pojazd numer PE100 ostatecznie nie trafi jednak na złom. Scania 113ALB uzupełni bowiem bogaty zbiór historycznego taboru komunikacji miejskiej, należącego do krakowskiego MPK.
|
Scania |
|
| Typ | Scania 113ALB |
| Klasa | MEGA, przegubowy, wysokopodłogowy-obniżony |
|
Wymiary |
|
| Długość [mm] | 17925 |
| Szerokość [mm] | 2500 |
| Wysokość [mm] | 3200 |
| Zwis przedni [mm] | 2800 |
| Zwis tylni [mm] | 2895 |
| Masa własna [kg] | 16902 |
| Masa całkowita [kg] | 28100 |
|
Układ siedzeń |
|
| Liczba miejsc siedzących | 45 (+4)* |
| Typ siedzeń | miękkie** |
| Liczba miejsc stojących | 105 |
| Uwagi |
* - rozkładane siedzenia, w późniejszym okresie zdemontowane; |
|
Układ drzwi |
|
| Z prawej strony |
2-2-2-1 |
|
Silnik |
|
| Marka i typ silnika | Scania DSC 11.21 |
| Moc silnika [kW] | 228 / 235 |
| Pojemność [l] | 11 |
|
Skrzynia biegów |
|
| Skrzynia biegów | GAV / Voith D 864 |
| Liczba biegów | 4 |
|
Inne dane |
|
| Zawieszenie | pneumatyczne, na miechach powietrznych z regulowaną wysokością |
| Koła | 295/80 R 22,5 (przód solo, środek i tył bliźniak) |
| Hamulce | pneumatyczne, bębny |
| Konstrukcja nośna | kratownica ze stali nierdzewnej |
| Wyposażenie liniowe | pierwotnie "filmy", obecnie wymieniane na wyświetlacze różnego typu |
| Oświetlenie przestrzeni pasażerskiej | jedna szyna centralna plus boczne halogenki, dwustopniowe |
| Blokady | postojowa i parkingowa oraz oporowe z możliwością pominięcia |
| Zapalanie i gaszenie | kluczyk |
| Wycieraczki | pionowe, na podszybiu, 1 silniczek, programowanie czasowe |
| Kabina | częściowo zabudowana |
| Ogrzewanie | Webasto |
| Prędkość maksymalna [km/h] | 80 |
| Pojemność zbiornika paliwa [l] | 300 |
|
Podziękowania dla kolegi Voith-a za udostępnienie powyższych danych technicznych. |
|
Komentarze
https://fbcdn-sphotos-e-a.akamaihd.net/hphotos-ak-xfp1/v/t1.0-9/s720x720/10983414_870924092930357_8106494181541345346_n.jpg?oh=4b8acb85e0582e3c9672b116c2a30548&oe=555D0F1B&__gda__=1432039467_8cfb1372b90ec9c075dd4edc806ca73f