Scania 113CLL
- Nadrzędna kategoria: Autobusy
- Kategoria: Autobusy wycofane z eksploatacji
- Opublikowano: poniedziałek, 09, marzec 2020 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 8020
Współpraca krakowskiego MPK z firmą Scania rozpoczęła się na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. W 1992 roku do Krakowa trafiły pierwsze Scanie 113ALB. W 1994 roku rozpoczęto dostawy Scanii 113CLL, będących jednocześnie pierwszymi, częściowo niskopodłogowymi autobusami w naszym mieście.
MPK Kraków w latach 1994 - 1999 zakupiło w sumie 69 autobusów typu Scania 113CLL. Być może byłoby ich więcej, gdyby nie wycofanie modelu z produkcji i zastąpienie go nową rodziną pojazdów Scania Omni City. Te zresztą również znalazły się w Krakowie. Pierwsze trzynaście Scanii 113CLL wyprodukowanych zostało w Szwecji. Pozostałe pojazdy zmontowano już jednak w zakładach Scanii w Słupsku. Wszystkie krakowskie Scanie 113CLL trafiły do zajezdni w Płaszowie, gdzie stacjonowały przez cały okres eksploatacji. Poza tym, autobusy tego typu zakupiły miejskie przedsiębiorstwa komunikacji miejskiej z Konina i Malborka.
Autobusy marki Scania niewątpliwie otworzyły nowy rozdział w historii krakowskiej komunikacji miejskiej. Przegubowe Scanie 113ALB stanowiły pierwszą liczniejszą grupę pojazdów, zakupioną do naszego miasta od producenta pochodzącego z Europy Zachodniej. Scanie 113CLL jako pierwsze posiadały natomiast częściowo obniżoną podłogę, umożliwiając w ten sposób dostęp dla osób o ograniczonych możliwościach ruchowych oraz dla wózków inwalidzkich czy dziecięcych. Dzięki zastosowaniu automatycznej skrzyni biegów, pojazdy te poruszały się bardzo płynnie. Aluminiowa konstrukcja zapewniła im z kolei długowieczność. Między innymi dzięki tym zaletom, Scanie szybko zyskały sobie sympatię mieszkańców, jak również kierowców i pracowników zaplecza technicznego. Pojazdy te przez wiele lat stanowiły wizytówkę krakowskiej komunikacji miejskiej, w cień odchodząc dopiero po zakupie znacznie nowocześniejszych, w pełni niskopodłogowych i klimatyzowanych autobusów.
Scanie 113CLL w pierwszych latach eksploatacji kierowane były przede wszystkim do obsługi najbardziej prestiżowych linii pospiesznych, noszących oznaczenia literowe. Początkowo kursowały więc na liniach A, B, C i D, a później po likwidacji tej pierwszej, również na linii G. Scanie pojawiały się oczywiście również na innych liniach, przebiegających przez centrum miasta, na przykład na 144.
Pierwsza Scania 113CLL nosząca numer 49001 a później numer PS001, od początku wyróżniała się schematem malowania. Posiadała bowiem szersze białe pasy. Niestety, po remoncie przeprowadzonym na początku 2011 roku, wygląd pierwszej Scanii został ujednolicony z pozostałymi pojazdami tej marki, eksploatowanymi w Krakowie.
Pierwsze 46 Scanii 113CLL wyposażonych zostało fabrycznie w "filmy" prezentujące numer linii oraz nazwę końcówki.
Pojazdy te jako pierwsze poddane zostały modernizacji polegającej na montażu w miejscu oryginalnych „filmów” wyświetlaczy pochodzące ze skasowanych Jelczy 120M. Dzięki temu, pod koniec 2006 roku pierwsze dwadzieścia pojazdów posiadało już wyświetlacze elektroniczne.
W tym samym czasie, w trzech Scaniach 113CLL numer PS044, PS045 i PS046 zamontowano zupełnie nowe wyświetlacze, pokazujące napisy w kolorze pomarańczowym. W 2007 roku w kolejne urządzenia tego typu, wyposażone zostały wszystkie pozostałe Scanie, posiadające dotychczas "filmy", a później również autobusy posiadające stare wyświetlacze ze skasowanych Jelczy 120M
Scanie od numeru PS047 do PS069 wyposażone zostały fabrycznie w wyświetlacze, prezentujące numer linii i przystanek końcowy w kolorze zielonym.
Scanie 113CLL nie przechodziły tak poważnych remontów połączonych z modernizacją wnętrza, jak przegubowe Scanie 113ALB. Nie oznacza to jednak, że nie poddawano ich pewnym unowocześnieniom. W 2007 roku na próbę w wozie numer PS069 wymieniono odchylane lufciki na duże, odsuwane okna. Podobne rozwiązanie zastosowano w Scanii numer PS057, w której zamontowano jeszcze więcej otwieranych okien. Niestety, wymianę zakończono na tych dwóch egzemplarzach.
W 2011 roku na szerszą skalę prowadzono remonty konstrukcji szwedzkich autobusów. Scanie w dużej części zbudowane zostały z aluminium, które jednak po latach eksploatacji zaczęło pękać. Naprawiane wówczas pośpiesznie pojazdy wyjeżdżały na miasto bez dolnego białego pasa. Braki w malowaniu po kilku tygodniach zostały uzupełnione.
Popularne i bardzo lubiane Scanie 113CLL zaczęły znikać z ulic Krakowa dopiero na początku drugiej dekady dwudziestego pierwszego wieku. W 2011 roku, jako pierwszy ze stanu ściągnięty został wóz numer PS051.
Wyrokiem dla większości autobusów tego typu okazał się być ogłoszony w 2011 roku przetarg na dostawę 100 pojazdów, w tym 27 przegubowych i 73 standardowych wozów. Zwycięzcą okazała się firma Solaris Bus&Coach i to właśnie te pojazdy w latach 2012 - 2014 zastąpiły większość szwedzkich autobusów. Na początku 2015 roku w ruchu pozostało zaledwie 16 Scanii 113CLL, w tym pierwsza numer PS001.
Jedną z ostatnich inicjatyw krakowskiego MPK było przerobienie wozu numer PS058 na ruchomy bar. W pojeździe w miejscu przestrzeni dla pasażerów stojących przed środkowymi drzwiami zainstalowano wielką ladę. Pojazd otrzymał numer taborowy PT058 i zaczął pojawiać się wieczorami na ulicach Krakowa w ramach akcji „Przystanek Posiłek”.
|
Scania |
|
| Typ |
Scania 113CLL |
| Klasa | MAXI, niskowejściowy |
|
Wymiary |
|
| Długość [mm] | 11695 |
| Szerokość [mm] | 2500 |
| Wysokość [mm] | 3050 |
| Zwis przedni [mm] | 2800 |
| Zwis tylni [mm] | 2895 |
| Masa własna [kg] | 10100 |
| Masa całkowita [kg] | 18100 |
|
Układ siedzeń |
|
| Liczba miejsc siedzących | 31 (+2)* |
| Typ siedzeń | miękkie |
| Liczba miejsc stojących | 68 |
| Uwagi |
* - rozkładane siedzenia, obecnie zdemontowane; |
|
Układ drzwi |
|
| Z prawej strony | 2-2-1 pneumatyczne, pierwsze drzwi otwierane do wewnątrz, pozostałe odskokowo-uchylne otwierane na zewnątrz, dwuskrzydłowe, ostatnie jednoskrzydłowe |
|
Silnik |
|
| Marka i typ silnika | Scania DSC 11.71 |
| Moc silnika [kW] | 172 |
| Pojemność [l] | 11 |
|
Skrzynia biegów |
|
| Skrzynia biegów | Voith D 863 |
| Liczba biegów | 3 |
|
Inne dane |
|
| Zawieszenie | pneumatyczne, na miechach powietrznych z regulowaną wysokością |
| Koła | 275/70 R 22,5 (przód solo, tył bliźniak) |
| Hamulce | pneumatyczne, bębny |
| Konstrukcja nośna | kratownica ze stali nierdzewnej |
| Wyposażenie liniowe | pierwotnie "filmy", obecnie wymieniane na wyświetlacze różnego typu |
| Oświetlenie przestrzeni pasażerskiej | jedna szyna centralna plus boczne halogenki, dwustopniowe |
| Blokady | postojowa i parkingowa oraz oporowe z możliwością pominięcia |
| Zapalanie i gaszenie | kluczyk |
| Wycieraczki | pionowe, na podszybiu, 1 silniczek, programowanie czasowe |
| Kabina | częściowo zabudowana |
| Ogrzewanie | Webasto |
| Prędkość maksymalna [km/h] | 80 |
| Pojemność zbiornika paliwa [l] | 295 |
|
Podziękowania dla kolegi Voith-a za udostępnienie powyższych danych technicznych. |
|
Scanie 113CLL spełniały się doskonale nie tylko w roli autobusu miejskiego. Były też całkiem niezłe na dalekie podróże. Udowodnili to między innymi członkowie krakowskiego Oddziału Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji, którzy w latach 2008 - 2017 odbyli 10 podróży po Polsce pod hasłem "Pożegnanie Lata". Wyjazdy te odbywały się co roku zawsze w ostatnim tygodniu sierpnia lub w pierwszym tygodniu września. Miejscowościami docelowymi w kolejnych latach były: Jastrzębia Góra, Krynica Morska, Mielno, Augustów, Łeba, Świnoujście, Rowy, Gąski, Jantar i Karwia. W pierwszych dziewięciu przejazdach udział wzięła Scania 113CLL numer PS063. Gdy jej zabrakło, w ostatniej edycji uczestników nad polskie morze zawiozła Scania 113CL numer PS001. Łącznie Scanie podczas dziesięciu edycji "Pożegnania Lata" przejechały po Polsce 16830 kilometrów, przewożąc w sumie 232 uczestników. Podczas wypraw starano się odwiedzać miasta, w których były eksploatowane autobusy marki Scania. Stąd między innymi wizyty w Warszawie, Malborku, Koninie, a nawet w fabryce w Słupsku, gdzie montowane były między innymi Scanie dla Krakowa.
Spośród 69 eksploatowanych w Krakowie Scanii 113CLL, do 2018 roku dotrwało 9 pojazdów tego typu, w tym najstarsza z 1994 roku. W związku z ogłoszeniem przez krakowskie MPK wycofania z ruchu wszystkich autobusów, których silniki nie spełniają normy emisji spalin co najmniej EURO 5, los szwedzkich wozów został przesądzony. W dniu 6 października 2018 roku na dworcu "Osiedle Podwawelskie" miało miejsce uroczyste pożegnanie czterech modeli autobusów komunikacji miejskiej. Wśród nich była Scania 113CLL numer PS035, która od początku dnia kursowała na linii 162.
Tak zakończyła się trwająca 24 lata eksploatacja Scanii 113CLL w MPK Kraków. Jako historyczna zachowana została pierwsza Scania numer PS001, która w tej roli debiutowała w dniu 22 września 2019 roku, wyjeżdżając do obsługi specjalnej linii B, kursującej na trasie Cmentarz Olszanica - Kombinat, uruchomione w ramach Finału 17. sezonu Krakowskiej Linii Muzealnej.
Komentarze
PS#001 będzie zabytkiem