Tramwaje na świecie
Niemcy - Goerlitz
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: czwartek, 24, styczeń 2019 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 5850
Görlitz jest jednym z wielu miast, które wraz z zakończeniem drugiej wojny światowej, podzielone zostały na dwie części, leżące w dwóch różnych krajach. Współczesne Görlitz i Zgorzelec do 1945 roku stanowiły całość, która połączona była ze sobą, między innymi wspólną siecią tramwajową.
Miasto złożone obecnie z dwóch sztucznych tworów Görlitz i Zgorzelec, leży nad Nysą Łużycką na granicy polsko-niemieckiej. Prawa miejskie otrzymało w 1220 roku, jednak pierwsze wzmianki o nim pojawiły się już ponad 100 lat wcześniej. W wyniku zakończenia drugiej wojny światowej, mało zniszczone centrum pozostało po stronie niemieckiej. Przedmieścia, położone na prawym brzegu Nysy Łużyckiej, przypadły stronie polskiej. Obecnie, niemieckie Görlitz liczy 57 tysięcy mieszkańców. Niestety, mimo pięknie odnowionego centrum, wiele kamienic na bocznych uliczkach pozostaje pusta. Po upadku muru berlińskiego część Niemców wyjechała na zachód, pozostawiając opustoszałe domy, które straszą do dnia dzisiejszego.
Görlitz znane jest z zakładów Waggonbau-Görlitz, które do dnia dzisiejszego produkują charakterystyczne piętrowe wagony. Niektóre z nich wciąż kursuje także w Polsce. Stąd wszak pochodzą charakterystyczne serie Bhp i Bdhpumn. Zakład w 1997 roku został przejęty przez firmę Bombardier Transportation.
Pierwszym szynowym środkiem transportu w Görlitz były tramwaje konne, które wyjechały na ulice miasta w 1882 roku. Linia połączyła centrum z dworcem kolejowym i do dzisiaj, po śladzie pierwszej trasy kursują tramwaje. Zgorzelecka sieć szybko się rozwijała. Niedługo po otwarciu pierwszej linii powstała trasa okólna wokół centrum, a także kolejne odcinki. W 1897 roku tramwaj dotarł na obecną stronę polską. W latach 1897 - 1902 cała sieć została zelektryfikowana oraz przyjęto za standard tor o rozstawie 1000 mm. W 1907 roku sieć zgorzeleckich tramwajów osiągnęła długość 24 kilometrów i był to największy zasięg jej funkcjonowania w całej jej historii.
Po drugiej wojnie światowej nastąpiła zmiana granic. Wschodnia część miasta, leżąca na prawym brzegu Nysy Łużyckiej, znalazła się w Polsce i zmieniła nazwę na Zgorzelec. W związku z tym, tramwaje mimo że mogłyby nadal kursować, w 1945 roku ograniczyły swoją działalność do niemieckiego Görlitz. Infrastruktura po polskiej stronie nie została zniszczona, jednak już nigdy więcej nie była wykorzystana. Los tramwajów po stronie niemieckiej przez wiele lat był niepewny. Przykładowo, w przypadającą w 1982 roku rocznicę stulecia uruchomienia tramwajów w mieście, zdecydowano się zlikwidować jedną z tras, zastępując ją poszerzoną ulicą. Ostatecznie jednak, na razie zrezygnowano z całkowitej likwidacji sieci. W 1987 roku postanowiono nawet zainwestować w nowy tabor, dzięki czemu do miasta trafiły nowoczesne jak na ówczesne czasy, przegubowe Tatry KT4D. Sieć po latach zastoju i likwidacji, powoli zaczęła się odradzać. Przez pewien okres po mieście kursowała nawet linia pospieszna, która nie zatrzymywała się na żadnym przystanku pomiędzy Demianiplatz i Koenigshufen. Ostatnią zmianą była likwidacja w 2007 roku linii tramwajowej numer 1, prowadzącej z Demianiplatz na Virchowstraße. Odtąd, do końcówki tej nie dociera żaden tramwaj. Większość infrastruktury torowej na tej trasie zlikwidowano.
Obecnie po Görlitz kursują dwie linie tramwajowe. Linia numer 3 od 1 stycznia 2019 roku oznaczona została numerem 1. Oprócz tego bez zmian funkcjonuje linia numer 2. Obie linie obsługiwane są wyłącznie taborem KT4D, kursującym zarówno solo jak i w składach dwuwagonowych. Wszystkie tramwaje stacjonują w jednej zajezdni. Sieć liczy 11,8 kilometrów długości, przy których zlokalizowane jest 25 przystanków. Tabor składa się z 17 wozów KT4D, wyprodukowanych w latach 1983 - 1988. Wagony noszą numery od 301 do 319. Jedenaście z nich jest zupełnie nowe, pięć pochodzi z Erfurtu a trzy z Cottbus. W 1995 roku z Mannheim sprowadzono trzy wagony GT6, wyprodukowane w 1971 roku. Nie zadomowiły się one jednak na ulicach Görlitz. Dwa z nich skasowano, a trzeci przebudowano na "Party-Bahn".
Do dawnej świetności, gdy po mieście kursowało jednocześnie aż 5 linii, niestety wiele brakuje. Cały czas są jednak plany odbudowy niektórych tras i realizacji zupełnie nowych odcinków. Tramwaje miały też powrócić na polską stronę, jednak dotychczas skończyło się to w podobny sposób, jak we Frankfurcie nad Odrą. Tymczasem po dawnej linii prowadzącej kiedyś w kierunku polskiej strony Nysy Łużyckiej pozostał zaledwie trójkąt do zawracania na Postplatz. W drugiej dekadzie obecnego stulecia dodatkowo ograniczono tę bocznicę, tak że obecnie ma ona postać krótkiego odcinka. Na ścianach kamienic w Zgorzelcu wciąż można również zobaczyć rozety do podwieszania sieci trakcyjnej.
Mimo upływu lat, po Görlitz wciąż kursują tramwaje w dwóch wersjach malowania. Większość wozów posiada nowy schemat barw, w którym na burtach dominuje kolor biały. Uzupełniają go granatowe pasy w dolnej i górnej części pudła. Niektóre wozy posiadają natomiast stare barwy, w którym dominuje kolor żółty. Nie jest wielkim problemem spotkać na ulicach miasta składy złożone z wagonów w dwóch różnych schematach malowania.
W 2018 roku prowadzono przebudowę torowiska tramwajowego w centrum miasta, w rejonie Postplatz i Demianiplatz. Tramwaje, nie po raz pierwszy zresztą, kursowały wahadłowo po jednym torze. W tym celu skrócono trasę linii 2 z Biesnitz/Landeskrone do dworca kolejowego, natomiast tramwaje linii 3 wykonywały skomplikowane manewry cofania, wraz z pasażerami, w rejonie Demianiplatz.
Będąc w mieście warto odwiedzić kolejkę parkową Görlitzer Oldtimer Parkeisenbahn e.V. Funkcjonuje ona w parku położonym nad doliną Nysy Łużyckiej, na południe od centrum miasta. Można tam dotrzeć tramwajem linii 3, wysiadając na przystanku za zajezdnią i następnie przejść kilkaset metrów. Kolejka kursuje po torze o prześwicie 600 mm, ułożonym w pętlę poprowadzoną wśród parkowej zieleni. Obsługiwana jest przez lokomotywę i wagony będące kopią pierwszego pociągu niemieckiego "Adler", który w 1835 roku rozpoczął kursowanie pomiędzy Norymbergą i Fürth. Pojazdy te powstały wraz z całą kolejką w 1976 roku, oczywiście w zakładach Waggonbau Görlitz. Kolejka kursuje w okresie od marca do września w soboty i niedziele, natomiast w lipcu i w sierpniu dodatkowo w dni powszednie. Bilet normalny na przejazd kosztuje 2,20 Euro, natomiast ulgowy 1,70 Euro. Są też dostępne bilety rodzinne. Więcej informacji na temat kolejki można znaleźć na jej oficjalnej stronie.
