Tramwaje na świecie
Niemcy - Frankfurt nad Odrą
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: piątek, 04, wrzesień 2026 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 5023
Frankfurt nad Odrą jest średniej wielkości miastem, leżącym na granicy niemiecko-polskiej. Jeszcze pół wieku temu, wraz ze Słubicami stanowił jeden ośrodek, który przez wiele lat połączony był wspólną siecią tramwajową. Dziś oba miasta funkcjonują osobno, a brzegi Odry łączy linia autobusowa.
Pierwsze tramwaje konne wyjechały na ulice Frankfurtu nad Odrą w 1881 roku. Pojazdy poruszały się po torach o prześwicie 1000 mm. Rozstaw ten stosowany jest w mieście do dzisiaj. Początkowo władze wyraziły zgodę tylko na funkcjonowanie tramwajów towarowych. Niedługo później podjęto starania mające na celu uruchomienie w mieście tramwajów elektryczny, które miały być zasilane z nowej elektrowni. Jej budowa i rozpoczęcie kursowania trzech nowych linii nastąpiło na początku 1898 roku. Jedna z nich przejeżdżała przez most na Odrze i docierała do współczesnych Słubic. Wszystkie linie oznaczone były kolorami. Pod koniec 1899 roku oddano do użytku czwartą linię. Długość sieci wynosiła wówczas 12 kilometrów.
Pierwsza wojna światowa spowodowała regres sieci. W związku z brakiem węgla starano się oszczędzać energię elektryczną i w konsekwencji skrócono niektóre linie. Sytuacja wróciła do normy dopiero w 1924 roku. Wówczas również cztery istniejące linie oznaczone zostały numerami. Jeszcze przed wybuchem drugiej wojny światowej, dokonano przedłużenia istniejących tras, a także rozpoczęto przebudowę odcinków jednotorowych na dwutorowe.
W czasie drugiej wojny światowej tramwaje funkcjonowały bez większych problemów aż do połowy 1944 roku. Przez kolejne pół roku woziły one tylko pocztę i towary. Ostatecznie przestały kursować w lutym 1945 roku. Wkroczenie armii czerwonej spowodowało znacznie zniszczenia miasta, w tym infrastruktury tramwajowej, zarówno zajezdni jak i części taboru. Niemniej, już w połowie 1945 roku tramwaje zaczęły powracać na ulice Frankfurtu. Nie docierały już jednak zza Odrę, gdzie dotychczasowe dzielnice zmieniły się w polskie Słubice.
Od 1947 roku we Frankfurcie nad Odrą kursowały trzy linie tramwajowe. Rok później sieć tramwajowa w mieście zaczęła być obsługiwana przez państwowe przedsiębiorstwo VEV Frankfurt Oder. W latach sześćdziesiątych poważnie przymierzano się do likwidacji tramwajów. Władze państwowe zakładały bowiem, że ten środek lokomocji powinien funkcjonować w miastach o ludności powyżej 300 tysięcy mieszkańców. Frankfurt liczył wówczas zaledwie 60 tysięcy. Jednak kryzys paliwowy szybko skorygował pierwotne plany i na początku lat siedemdziesiątych wycofano się z poprzednich zamierzeń. Rozpoczęły się nawet kolejne inwestycje, a liczba linii w pewnym okresie wzrosła do siedmiu.
Ostatnie przedwojenne wagony tramwajowe wycofane zostały z ruchu dopiero w 1980 roku. W ich miejsce wprowadzono dwuosiowe pojazdy Gotha i Reko, częściowo pochodzące z innych miast niemieckich. W 1987 roku do Frankfurtu trafiły pierwsze nowe wozy typu KT4D, wyprodukowane przez zakłady ČKD Praha. Łącznie do 1990 roku do miasta dostarczono 34 przegubowe Tatry. Niemal w tym samym czasie oddano do eksploatacji nową zajezdnię.
Stara zajezdnia częściowo przeznaczona została na muzeum komunikacji miejskiej. Niestety, większość hali obecnie stoi pusta i niszczeje.
Zmiany zapoczątkowane po upadku Muru Berlińskiego w Niemczech przebiegały w podobny sposób jak w Polsce po 1989 roku, z tym że do spadku liczby pasażerów, zamykania zakładów pracy i wzrostu bezrobocia, doszła jeszcze emigracja mieszkańców na Zachód. W 1992 roku powstało przedsiębiorstwo SVF, które po przejęciu obsługi sieci tramwajowej we Frankfurcie, postanowiło zawalczyć o pasażerów. Dokonano modernizacji całej sieci tramwajowej oraz wprowadzono komputerowe sterowanie ruchem w mieście. Dodatkowo, na niektórych przystankach pojawiły się tablice wyświetlające czas pozostały do przyjazdu najbliższego tramwaju. Na przełomie 1994 i 1995 roku miasto zakupiło osiem nowych, niskopodłogowych, sześcioosiowych tramwajów typu GT6M. Dzięki temu można było wycofać z ruchu ostatnie Gothy. Część niepotrzebnych wagonów Tatra skasowano. Pozostałe zostały zmodernizowane i nadal używane były w codziennej eksploatacji.
W 2026 roku we Frankfurcie nad Odrą eksploatowanych było 8 wozów GT6M i 12 zmodernizowanych Tatr KT4DM, a także 13 tramwajów Škoda 46T ForCity Plus. Starania o pozyskanie nowego taboru trwały przez wiele lat. Ostatecznie udało się zakupić niskopodłogowe tramwaje razem z miastami Cottbus i Brandenburg. Pierwszy pojazd został dostarczony w kwietniu 2024 roku. Dostawa pozostałych sztuk trwała do sierpnia 2025 roku. W sumie miasto otrzymało 13 nowych tramwajów. Škody zastąpiły częściowo wozy Tatra, których wykorzystanie zostało ograniczone praktycznie do godzin szczytu w dni powszednie. W dni wolne na ulice Frankfurtu zaczęły wyjeżdżać wyłącznie tramwaje niskopodłogowe. Wagony Škody 46T ForCity Plus to pojazdy z większościowym udziałem niskiej podłogi, składające się z trzech członów, opartych na trzech dwuosiowych wózkach. Mierzą 29 metrów długości i 2,3 metra szerokości. We Frankfurcie nad Odrą otrzymały numerację z zakresu od 311 do 323.
Długość sieci w mieście wynosi 19,5 kilometra. Kursuje po nich pięć linii tramwajowych. Funkcjonuje siedem pętli tramwajowych. Tramwaje niezmiennie poruszają się po torach o rozstawie 1000 mm.
Po wejściu Polski do Unii Europejskiej pojawiły się plany ponownego połączenia Słubic linią tramwajową z Frankfurtu. Pomimo pierwszych pozytywnych analiz, władze obu miast na razie uznały, że nie mają wystarczających środków finansowych na realizację tej inwestycji, nawet przy wsparciu środków unijnych. W zamian uruchomiono linię autobusową numer 983, która kursuje na trasie od dworca kolejowego we Frankfurcie do placu Bohaterów w Słubicach, ciesząc się sporym zainteresowaniem pasażerów. Mimo to plan przedłużenia sieci tramwajowej do Polski wciąż nie jest wykluczony do realizacji w perspektywie najbliższych lat.
PSMKMS & Impuls
