Tramwaje w Europie

Czechy - Most i Litvínov

: Nadrzędna kategoria: Tramwaje; Kategoria: Tramwaje na świecie; Opublikowano: piątek, 19, styczeń 2018 21:00; PSMKMS; Odsłony: 4946

Most i Litvínov są sąsiadującymi ze sobą miastami, leżącymi w północno-zachodnich Czechach, w kraju usteckim. Most został założony w X wieku na szlaku handlowym z Pragi do Freibergu. Miasto rozwijało się dzięki handlowi i uprawie winogron. W XIX wieku na terenie Mostu odkryto złoża węgla kamiennego, co stało się impulsem do szybkiego rozwoju, a w w drugiej połowie XX wieku, przyczyną zniszczenia historycznego centrum miasta. Wtedy bowiem podjęta została decyzja o przeniesieniu całego Mostu o kilka kilometrów na południe. W miejscu dotychczasowych zabudowań otwarta została bowiem kopalnia odkrywkowa.

Dziś pozostała po niej wielka równina, która kontrastuje z okolicznymi pagórkami. Most jest natomiast betonowym potworkiem z wielkiej płyty. Z zabytków zachował się górujący nad miastem zamek oraz kościół Wniebowzięcia NMP z XVI wieku, który uratowano dzięki przeniesieniu go w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku.

Podobny los ominął na szczęście sąsiedni Litvínov, w którym zachowała się historyczna zabudowa, pomimo widocznych tu i ówdzie betonowych bloków. Obecnie Most i Litvínov to najmniejsze czeskie miasta z funkcjonującą komunikacją tramwajową. Oprócz tego funkcjonuje komunikacja autobusowa, a tuż po drugiej wojnie światowej przez pewien czas kursowały tu również trolejbusy.

Tramwaje elektryczne wyjechały na ulice Mostu w 1901 roku, mimo że już w 1893 roku rozważano uruchomienie linii tramwaju parowego. Pierwsza trasa liczyła 12,5 km i połączyła centrum Mostu z miejscowościami Kopisty, Růžodol, Dolny Litvínov, Górny Litvínov i Janowo. Tramwaje poruszały się po jednym torze o szerokości 1000 mm. Linia uruchomiona została, by obsłużyć powstające zakłady przemysłowe, jednocześnie coraz bardziej oddalone od poszczególnych miast.

W 1903 roku uruchomione zostały tramwaje towarowe. Jednocześnie powstały krótkie odgałęzienia od dotychczasowej linii, prowadzące do okolicznych kopalni. W dalszych latach sieć tramwajowa dalej się rozwijała, jednak przede wszystkim skupiano uwagę na zwiększaniu zasięgu przewozów towarowych. Pod koniec drugiej wojny światowej, w wyniku bombardowań zakładów przemysłowych, zniszczony został fragment torowiska, w wyniku czego przez pewien czas funkcjonowały dwie osobne sieci: w Moście i Litvínovie. W 1950 roku cała sieć tramwajowa liczyła niecałe 19 km, po których kursowało 5 linii.

W latach pięćdziesiątych rozpoczęła się przebudowa sieci tramwajowej. Wówczas dokonano zmiany rozstawu torów, przyjmując standardową szerokość szyn czyli 1435 mm. W 1957 roku oddano pierwszy normalnotorowy odcinek, który poza granicami miasta miał charakter szybkiego tramwaju. Jednocześnie rozpoczęło się ograniczanie linii wąskotorowych. Przebudowa sieci pozwoliła również na likwidację w 1959 roku linii trolejbusowej, którą uruchomiono w obu miastach w 1946 roku. Zmiana rozstawu szyn skutkowała wymianą taboru, dzięki czemu na sieci pojawiły się wówczas dość nowoczesne wagony Tatra T1 i T2.

W 1961 roku podjęto decyzję o przeniesieniu miasta Most kilka kilometrów na południe i wyburzeniu historycznego centrum. Na jego miejscu powstać miała kopalnia odkrywkowa. Wiązało się to również z przesunięciem linii tramwajowej, jednak wcześniejsze prace wykonane przy zmianie szerokości toru, ułatwiły to zadanie. W 1981 roku sieć tramwajów osiągnęła swój współczesny zasięg. Niezmieniony pozostał odtąd również układ linii.

W latach osiemdziesiątych na ulicach Mostu i Litvínova zaczęły dominować tatry T3. Pojawiły się również wagony T5A6, które jednak wycofano w 1990 roku, a także KT8D5, które sprzedano w 1997 roku do Miszkolca na Węgrzech. W ramach testów po sieci kursowały też inne Tatry, w tym niskopodłogowa RT6N1. Na początku obecnego wieku, zakupione zostały dwa niskopodłogowe tramwaje Škoda 03 T, które przez wiele lat pozostawały najnowocześniejszymi wozami w mieście.

W 2013 roku wprowadzono do eksploatacji częściowo niskopodłogowy wagon Pragoimex Vario LF+ numer 314. Rok później dołączył do niego drugi pojazd tego typu, oznaczony numerem 315. W 2016 roku flotę zasilił prototypowy wóz Pragoimex EVO1 numer 316. Także od tego roku eksploatowany jest wóz Pragoimex Vario LF numer 253. Wszystkie te pojazdy są jednoczłonowe i posiadają obniżoną podłogę pomiędzy wózkami.

Jeszcze w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku planowano realizację nowych linii, jednak nic z tego nie wyszło. W obecnym stuleciu pojawiły się plany budowy tramwaju dwusystemowego, który miał ruszyć do 2011 roku. Także i tego projektu jak dotąd nie wcielono w życie.

Komunikację tramwajową między Mostem a Litvínovem obsługuje przedsiębiorstwo Dopravní podnik měst Mostu a Litvínova a.s. Po sieci liczącej 18 kilometrów kursują cztery linie, oznaczone numerami od 1 do 4. Dodatkowo, jeszcze kilka lat temu kursowała szczytowa linia numer 7, wykonując zaledwie kilka kursów w ciągu dnia. Linia numer 1 kursuje wyłącznie w godzinach szczytu i jest wydłużoną wersją linii numer 4, która natomiast nie jeździ w szczycie. Linia numer 2 jest jedynym tramwajem kursującym przez cały dzień. Natomiast linia numer 3 kursuje wyłącznie w porach szczytu komunikacyjnego. Stąd, chcąc zobaczyć wszystkie linie jeżdżące między Mostem a Litvínovem, trzeba wybrać się na trwający niezbyt długo szczyt poranny czy też popołudniowy. Oba miasta łączy również nocna linia tramwajowa numer 40.

Torowisko tramwajowe praktycznie na całej długości sieci jest wydzielone, przy czym pomiędzy miastami ma charakter szybkiego tramwaju. Linia łącząca Most z Litvínovem przebiega przez środek zakładów petrochemicznych, dzięki czemu z okien wagonów praktycznie cały czas podziwiać można zabudowania przemysłowe. Na przystankach natomiast usytuowane zostały specjalne tablice, które w razie zagrożenia mają zatrzymywać tramwaje i nakazywać motorowym wyłączenie pojazdów. W każdym z dwóch miast znajduje się jedna zajezdnia. Na sieci eksploatowanych już tylko 49 wozów tramwajowych. DPmML posiada również historyczny tramwaj Tatra T5B5, jedyny tego typu zachowany pojazd.