Tramwaje w Europie
Rumunia - Kluż-Napoka
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: niedziela, 17, listopad 2019 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 1498
Kluż-Napoka położona jest w północno-zachodniej części Rumunii. Miasto liczy około 320 tysięcy mieszkańców. Historyczna stolica Siedmiogrodu dorobiła się komunikacji tramwajowej jeszcze pod koniec dziewiętnastego wieku. Z rozwiązania tego zrezygnowano jednak stosunkowo szybko. Transport szynowy powrócił na ulice Kluż-Napoka niespełna wiek później.
Położone na Wyżynie Transylwańskiej miasto jest obecnie dużym ośrodkiem przemysłowym. Znajdują się tu zakłady metalowe, chemiczne i spożywcze. Jest to również drugi po Bukareszcie, ośrodek uniwersytecki w Rumunii. Przez dziesięciolecia podstawę systemu transportowego miasta stanowiły autobusy i trolejbusy. Pierwsze tramwaje elektryczne wyjechały na ulice Kluż-Napoki dopiero w 1987 roku. Wcześniej jednak po mieście kursowały tramwaje parowe.
System tramwaju parowego został uruchomiony w Kluż-Napoce w 1893 roku. Pierwsza trasa prowadziła z dworca kolejowego do centrum. Sieć szybko się rozrosła do trzech linii. Oprócz transportu ludzi, linie wykorzystano również do przewozu towarów. W związku z tym pojawiły się pomysły elektryfikacji torowisk. Władze miasta nie zgodziły się jednak na napowietrzną sieć trakcyjną i optowały za zasilaniem z trzeciej szyny. Jednocześnie sieć tramwajowa nie przynosiła zadowalających wyników finansowych. Ostatecznie więc, w 1902 roku zdecydowano się zrezygnować z tego środka transportu.
W 1929 roku w Kluż-Napoce rozpoczęto budowę trasy podmiejskiej tramwaju elektrycznego do miejscowości Cojocnej. Inwestycji tej nie udało się jednak ukończyć. Na pierwszą linię tramwaju elektrycznego mieszkańcy czekali aż do 1 października 1987 roku. Otwarto wówczas pierwszy odcinek z liczącej obecnie 13 kilometrów sieci. Tramwaje początkowo pojechały z dworca kolejowego do kombinatu maszynowego CUG. Kilka tygodni później otwarto drugi odcinek w kierunku pętli Mânâştur. Utworzona trasa średnicowa przebiega z północnego-wschodu na południowy-zachód miasta, od północy mijając historyczne centrum. W planie była budowa kolejnej linii do osiedla Gheorgheni, jednak do chwili obecnej jej nie zrealizowano. Tramwaje w mieście poruszają się po torach o prześwicie 1435 mm.
Pomimo funkcjonowania w Kluż-Napoce jednej trasy, kursują po niej aż trzy linie tramwajowe. Podstawową i najdłuższą linią jest ta o numerze 102, która pokonuje całą, liczącą 13 kilometrów sieć od pętli Str. Bucium (Mânâştur) do Bulevardul Muncii/DEPOU. Pozostałe linie 100 i 101 stanowią skrócone warianty linii 102 do zlokalizowanej w połowie trasy pętli przy dworcu kolejowym. Funkcjonują one tylko w dni wolne. Linia 100 wyrusza z pętli przy dworcu kolejowym Piaṭa Gârii w kierunku dzielnicy przemysłowej i pętli Bulevardul Muncii. Kursuje ona 2-3 razy na godzinę. W drugim kierunku z Piaṭa Gârii do Str. Bucium jeździ linia 101, która pojawia się na przystankach częściej, bo co około 11 minut.
Główna zajezdnia tramwajowa znajduje się około kilometr za pętlą Bulevardul Muncii w dzielnicy przemysłowej. Docierają do niej wybrane kursy oznaczone jako 102L w dni powszednie i 100L w dni wolne. Przystanek końcowy nosi nazwę DEPOU. Dodatkowo, przy pętli Str. Bucium (Mânâştur) znajduje się mała zajezdnia, a właściwie plac postojowy dla tramwajów, autobusów i trolejbusów. W tym miejscu odstawiane są pojazdy poza godzinami szczytu. Warto podkreślić, że cała sieć tramwajowa w mieście została odnowiona i znajduje się w dobrym stanie technicznym. Dodatkowo, wszystkie rumuńskie tramwaje traktowane są jak pojazdy drogowe. W związku z tym posiadają tablice z numerami rejestracyjnymi.
Pierwszymi tramwajami eksploatowanymi w Kluż-Napoce były wagony Timis V2A i V3A. Ze względu na słabą konstrukcję tych pojazdów, już w latach 1997-1999 wycofano je z ruchu. W zamian sprowadzono z Berlina 26 używanych wagonów Tatra KT4D. W 2002 roku dołączyło do nich kolejne 20 wozów Tatra T4D z Magdeburga, natomiast w 2009 roku 10 wagonów Tatra KT4DM z Poczdamu. W 2019 roku w mieście pozostawało w eksploatacji większość z zakupionych przegubowych Tatr KT4D i KT4DM. Krótkie pojazdy Tatra T4D zostały wycofane z ruchu.
W 2011 roku polska firma PESA S.A. z Bydgoszczy zdobyła kontrakt na dostawę 12 wagonów PESA 102NaC. Rok później do miasta dostarczono 4 pięcioczłonowe wagony. Do realizacji dostawy dalszych 8 pojazdów, przewidzianych w umowie ramowej, ostatecznie jednak nie doszło.
W latach 2019-2020 w Kluż-Napoce spodziewana jest dostawa 22 tramwajów Imperio, produkowanych na licencji firmy Siemens przez rumuńskiego producenta Astra Arad. Podobne wagony kursują w mieście Arad z powodzeniem od kilku lat. Dostawa nowych tramwajów pozwoli wycofać z ruchu używane wozy Tatra, pozyskane z miast niemieckich.
Rozwój sieci tramwajowej w Kluż-Napoce hamowany jest przez istniejącą sieć trolejbusów oraz rozwijające się autobusy elektryczne. Projektowana w innych czasach trasa tramwajowa, dziś dociera do mało atrakcyjnych terenów we wschodniej części miasta, gdzie dominują upadające zakłady przemysłowe. Jednocześnie, siec torowisk omija centrum, a także duże osiedla mieszkaniowe, zlokalizowane na południu miasta. Tramwaj w Kluż-Napoce wciąż stanowi więc uzupełnienie sieci trolejbusowej i autobusowej. Wiele wskazuje na to, że sytuacja ta przynajmniej w bliskiej przyszłości nie ulegnie zmianie.
PSMKMS & Impuls
