Tramwaje na świecie
Niemcy - Bonn
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: niedziela, 03, maj 2020 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 2433
Bonn położone jest nad rzeką Ren, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia. Podobnie, jak w wielu innych miastach zachodnich Niemiec, w drugiej połowie dwudziestego wieku zapoczątkowano tu rozwój sieci kolei miejskiej kosztem istniejących linii tramwajowych. Sytuacja ta w obecnym stuleciu uległa jednak odwróceniu.
Historia miasta sięga czasów germańskich i rzymskich. Liczy ponad 2000 lat. Bonn przez stulecia znajdowało się w cieniu położonej 30 kilometrów na północ Kolonii. Mimo to, w latach 1597 - 1794 w mieście znajdowała się rezydencja książąt kolońskich. W 1770 roku w Bonn urodził się Ludwig van Beethoven. W latach 1949 - 1991 funkcjonowała tu z kolei stolica Republiki Federalnej Niemiec. Po zjednoczeniu kraju, przeniesiono ją z powrotem do Berlina. W Bonn pozostały jednak główne siedziby aż sześciu ważnych ministerstw, natomiast pozostałe ministerstwa mają tu swoją drugą siedzibę, podobnie jak Prezydent Republiki i Kanclerz Niemiec.
Dziś miasto zamieszkuje ponad 320 tysięcy ludzi. W Bonn swoje siedziby ma Deutsche Post, Deutsche Telekom oraz Deutsche Postbank. Działa tu jeden z najlepszych uniwersytetów w Niemczech. Podobnie jak w innych miastach Nadrenii Północnej-Westfalii, komunikacja miejska opiera się na dwóch rodzajach transportu szynowego. Wciąż funkcjonują tu tramwaje, które w drugiej połowie dwudziestego wieku w dużej części przekształcone zostały w kolej miejską. Oba systemy łączą się ze sobą, na pewnych odcinkach korzystając z tej samej infrastruktury.
Pierwsze tramwaje na ulice Bonn wyjechały w dniu 19 kwietnia 1891 roku. Początkowo po mieście poruszały się pojazdy konne, po torach o rozstawie 1000 mm. W mieście funkcjonowały dwie linie. Pierwsza prowadziła z dworca kolejowego przez Wesselstrasse do Markt. Druga linia tramwajowa łączyła Markt z Wilhelmplatz. W 1904 roku sieć przejęta została przez władze miasta, które szybko podjęły działania w celu jej elektryfikacji.
Równolegle, w dniu 22 maja 1892 roku uruchomiono podmiejską trasę tramwajową z Bonn do Godesberg i Mehlem. Po torach o rozstawie 1000 mm poruszały się wagony prowadzone trakcją parową. Podobnie jak w przypadku sieci tramwaju konnego, linia ta została przejęta przez władze Bonn w 1904 roku, przy czym część udziałów wciąż posiadało miasto Godesberg. Trasę tę zelektryfikowano w 1911 roku.
W 1905 roku podjęto decyzję o dalszej rozbudowie sieci tramwajowej i jej przebudowie na rozstaw 1435 mm. W trakcie II wojny światowej tramwaje Bonn poniosły znaczne straty. Podobnie jak w innych niemieckich miastach, zniszczeniu uległ zarówno tabor, jak i infrastruktura. Odbudowa większości sieci trwała do października 1946 roku. Po wojnie nie reaktywowano trasy do Venusberg, ponieważ obszar ten zajęły wojska alianckie.
Niestety już w 1949 roku rozpoczął się proces wycofywania tramwajów ze śródmieścia Bonn. Miasto stało się bowiem siedzibą Rządu Federalnego i Niemieckiego Parlamentu. Nastąpił gwałtowny wzrost ruchu drogowego, a tramwaje zajmowały przestrzeń, którą można było przeznaczyć dla samochodów. Stąd zastępowanie kolejnych linii autobusami i trolejbusami. W 1953 roku dotychczasowa sieć skróciła się do trzech linii, a od 1955 roku w mieście funkcjonowały już tylko dwie linie: 1 z Dottendorf do Rhinedorf i linii 2 z Dottendorf do Beuel.
W 1967 r roku Rada Miasta Bonn uchwaliła nową koncepcję transportu, która obejmowała budowę metra między Bonn a Bad Godesberg. W 1972 roku zdecydowano o powstaniu lekkiej kolei miejskiej, która miała składać się z trzech tras. Pierwsza z nich, prowadząca w relacji z północy na południe, zrealizowana została do 1986 roku. W 1975 roku oddano do użytku pierwszy odcinek z Bonn do Bad Godesberg, w znacznej części poprowadzony w tunelu. Fragment ten określany jest często mianem metra i stanowił oficjalny początek funkcjonowania lekkiej kolei miejskiej w Bonn. Drugą trasę, planowaną pierwotnie w relacji ze wschodu na zachód, ograniczono jedynie do wschodniego odcinka. W 1974 roku oddano do użytku trasę z Bonn do Siegburg. Trzecia trasa odpowiadała przebiegowi linii 61, która jednak ostatecznie pozostać ma linią tramwajową, obsługiwaną przez niskopodłogowe pojazdy.
Na początku 2020 roku w Bonn funkcjonowały dwie stałe linie tramwaju klasycznego, oznaczone numerami 61 i 62. Oprócz nich, uruchamiana była szkolna linia 65. Wszystkie linie obsługiwane były przez jeden typ taboru - 24 wagony Duewag R1.1 (MGT6D) z 1994 roku. Pojazdy te w latach 2022 - 2023 mają zostać zastąpione przez nowe wagony Skoda ForCity Smart. W 2019 roku podpisano kontrakt na dostawę 26 egzemplarzy. Wszystkie starsze wagony tramwajowe typu T4, B4, GT6 i GT8 jeszcze pod koniec dwudziestego wieku trafiły do Sofii. Ze względu na podniesienie napięcia z 600V do 750V w sieci trakcyjnej, tramwaje zabytkowe nie są w stanie wyjeżdżać na ulice miasta. W Bonn nie ma ich zresztą wiele. Zachowano po jednym egzemplarzu wozu T2, T3 (pełni rolę hotelu poza siecią) i GT8 (odstawiony w nieczynnym tunelu kolei miejskiej).
Tabor tramwajowy garażuje w jednej zajezdni, zlokalizowanej w pobliżu stacji kolejowej Bonn - Beuel. Zarówno starsza jej część, jak i nowsza, położone są tuż obok torów linii tramwajowej 62 z Beuel do Ramersdorfu.
Linie numer 16 i 18, funkcjonujące w ramach kolei miejskiej, docierają dwiema trasami do Kolonii. Poza nimi, w mieście kursuje również linia 63, która wspomaga linię 16, a także linia 66 oraz szczytowe linie 67 i 68. Sieć obsługiwana jest wagonami produkcji Duewag trzech typów: B80C, B100S i B100C, pochodzącymi z dostaw z lat siedemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Najnowszymi jednostkami eksploatowanymi w Bonn są Bombardiery K5000 z 2003 roku. Część najstarszych składów została zmodernizowana. Wszystkie pociągi kolei miejskiej kursują w trakcji podwójnej. Wagony Bombardier K5000 jako jedyne nie mogą obsługiwać linii 66, która na znacznym odcinku pokrywa się z liniami tramwajowymi. Nie posiadają one bowiem możliwości wejścia do środka z poziomu ulicy i niskich peronów. Linię 66 obsługują więc wyłącznie jednostki produkcji Duewag.
Obecnie system transportu miejskiego w Bonn obsługuje Stadwerke Bonn GmbH, które wchodzi w skład związku komunikacyjnego Verkehrsverbund Rhein-Sieg. Długość sieci tramwajowej wynosi około 30 kilometrów, natomiast wraz z torowiskami kolei miejskiej na terenie Bonn (bez odcinków do Kolonii) ponad 50 kilometrów. W mieście nie ma pętli, stąd wszystkie linie obsługiwane są przez tabor dwukierunkowy.
Bonn planuje dalszy rozwój sieci transportu szynowego w oparciu o linie obsługiwane niskopodłogowymi wagonami tramwajowymi. Planowane są między innymi przedłużenia istniejących tras z Dottendorf do Friesdorf, z Auerberg do Buschdorf i Hersel, z Beuel do Kohlkaul, a także przywrócenie komunikacji szynowej do Mehlem oraz budowa tramwaju w śladzie planowanej zachodniej trasy drugiej linii kolei miejskiej.
PSMKMS & Impuls
