Tramwaje na świecie
Niemcy - Brunszwik
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: sobota, 01, styczeń 2022 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 1668
Brunszwik jest średniej wielkości miastem, zlokalizowanym w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia. Szkielet systemu transportowego stanowi tu sieć tramwajowa, składająca się z pięciu linii. Tutejsze tramwaje poruszają się po torach o nietypowym prześwicie 1100 mm. W mieście dominują obecnie wagony Solaris Tramino wyprodukowane w Polsce.
Początki osadnictwa w miejscu współczesnego Brunszwiku sięgają jeszcze IX wieku. Już wtedy był to ważny ośrodek handlu. Nazwa miasta pochodzi zresztą od połączeniem imienia Bruno i słowa oznaczającego miejsce służące do odpoczynku kupców i przechowywania przez nich dóbr. Brunszwik w 1227 roku otrzymał prawa miejskie. Na jego rozwój silny wpływ mieli kupcy i cechy rzemieślnicze. W 1838 roku do miasta dotarła pierwsza linia kolejowa. W kolejnych dekadach nastąpił rozkwit przemysłu maszynowego i spożywczego. W 1890 roku liczba mieszkańców przekroczyła 100 tysięcy. Na początku dwudziestego wieku w Brunszwiku rozwinął się przemysł samochodowy, zbrojeniowy, powstała fabryka instrumentów muzycznych. Miasto doznało poważnych zniszczeń podczas nalotów wojsk brytyjskich i amerykańskich w październiku 1944 roku. Po wojnie wiele lat trwała odbudowa miasta. Historyczne centrum otrzymało wówczas nowoczesną zabudowę. Rekonstrukcja części historycznej ograniczyła się do terenów dawnych pięciu osad. Obecnie, w Brunszwiku zamieszkuje blisko 250 tysięcy mieszkańców. Wciąż jest to ważny ośrodek przemysłowy, jak równie edukacyjny.
Już w 1873 roku na ulice Brunszwiku wyjechały pierwsze omnibusy konne. Niedługo później podjęto rozmowy dotyczące uruchomienia miejskiej komunikacji szynowej. Początki funkcjonowania sieci tramwajowej w Brunszwiku są jednak bardzo nietypowe. W 1879 roku otwarto tu bowiem pierwszą linię tramwaju konnego, której pojazdy poruszały się po perforowanych szynach o nietypowym rozstawie 1100 milimetrów. Szyny posiadały otwory o szerokości 4 cm. Odległość pomiędzy otworami wynosiła 5 cm. Do tych nietypowych szyn dostosowane były obręcze kół tramwajów. Rozwiązanie to zupełnie się nie sprawdziło. Wagony wykolejały się, szczególnie na zakrętach. W rezultacie w 1881 roku zrezygnowano z niego, rozpoczynając stosowanie szyn rowkowych i gładkich obręczy. Unikatowy rozstaw 1100 milimetrów pozostał jednak bez zmian i do dziś jest stosowany w mieście. W przeszłości tramwaje kursowały po szynach o takim prześwicie również w Lubece i Kilonii, jednak te sieci tramwajowe uległy z czasem likwidacji.
Pierwsza linia tramwaju konnego połączyła ówczesną stację kolejową z koszarami piechoty, z Kreuzkloster i z zamkiem Richmond. Sieć szybko się rozwijała, dzięki czemu już w 1896 roku funkcjonowały tu cztery trasy o łącznej długości 13 kilometrów, które obsługiwało 110 koni. W 1897 roku na ulice miasta wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne. Poruszały się one po trasie liczącej 11,6 kilometra długości z Augustplatz przez Melverode i Klein Stöckheim do sąsiedniego miasta Wolfenbüttel. Oprócz pasażerów, tramwaje w latach 1899 - 1921 transportowały również towary. Do 1909 roku oddano do użytku kolejne odcinki, a także wprowadzono numery linii. W 1928 roku w Brunszwiku uruchomiono pierwsze linie autobusowe, których celem było uzupełnienie sieci tramwajowej. W 1937 roku sieć tramwajowa w mieście osiągnęła długość 36,2 kilometra. Rocznie przewożono około 18 milionów pasażerów przy pomocy 95 wagonów silnikowych i 78 doczep. W 1941 roku otwarto nową zajezdnię w Georg-Westermann-Allee. Niedługo później rozpoczęły się pierwsze naloty na miasto, w wyniku których zarówno infrastruktura, jak i tabor, uległy poważnym uszkodzeniom lub zniszczeniu. Mimo to, zaledwie kilka tygodni po zajęciu miasta przez wojska amerykańskie, już w maju 1945 roku przywrócono funkcjonowanie pierwszych tras tramwajowych. W 1946 roku odbudowano zasadniczy kształt sieci tramwajowej. W 1948 roku zrezygnowano z pantografów rolkowych na rzecz odbieraki ślizgowe.
W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych ubiegłego wieku zauważalnie wzrósł ruch samochodów na ulicach miasta. Jednocześnie, władze coraz mniej przychylnie patrzyły na transport szynowy. W rezultacie doszło do likwidacji wielu torowisk. W 1954 roku zamknięto trasę do Wolfenbüttel, w 1959 roku do Ölper, a w 1963 roku do Riddagshausen, chociaż w tym przypadku torowisko było wydzielone. Odtąd, tramwaje w Brunszwiku przestały wyjeżdżać poza granice miasta. W rezultacie tych działań, sieć skurczyła się do 12 kilometrów w 1969 roku. Budowa nowego dworca kolejowego powstrzymała całkowitą likwidację komunikacji tramwajowej w mieście. Władze kolejowe zmusiły bowiem do powiązania stacji z siecią tramwajową. W kolejnych latach, ze względu na rosnące problemy z transportem indywidualnym, miejskie władze postanowiły o wznowieniu rozbudowy sieci tramwajowej do kolejnych osiedli. Nowe torowiska powstawały w standardzie kolei miejskiej, dzięki czemu były oddzielone od ruchu innych pojazdów i umożliwiały ruch tramwajów ze zwiększoną prędkością. W 1970 roku linia 2 dotarła do dzielnicy Heidberg/Melverode, liczącej wówczas 12 tysięcy mieszkańców. W przypadku tej trasy torowisko poprowadzono w pasie dzielącym autostrady A 36. Jest ono całkowicie bezkolizyjne i dostosowane do prędkości 60 km/h. W latach siedemdziesiątych uruchomiono kolejne nowe trasy, w tym przedłużenie do Rühme Lincolnsiedlung i odgałęzienie do Gliesmarode oraz Volkmarode Grenzweg. W 1978 roku otwarto bezkolizyjną trasę do Weststadt, liczącą 9,2 kilometra długości i składającą się z dwóch odnóg Weserstraße i Broitzem. W 1999 roku przedłużono na północ trasę z Rühme do Wenden. W 2004 roku otwarto odcinek Hauptbahnhof – Bürgerpark, a w 2006 roku linię Sachsendamm – Stöckheim. W 2009 roku oddano do użytku nową zajezdnię tramwajową, zlokalizowaną w rejonie głównej kolejowej stacji towarowej. Jednocześnie zamknięto dwie poprzednie zajezdnie Altewiek i Hamburger Straße.
Od 2019 roku po Brunszwiku kursuje pięć podstawowych linii tramwajowych oznaczonych numerami od 1 do 5 oraz jedna linia wspomagająca o numerze 10, która funkcjonuje na skróconej trasie linii 1 w dni powszednie. Przystanki przy Dworcu Głównym i Ratuszu to główne węzły przesiadkowe w mieście. Dodatkowo, przystanek Rathaus służy jako główny punkt skomunikowania linii tramwajowych i autobusowych w godzinach wieczornych i w weekendy. Wówczas pojazdy poszczególnych linii spotykają się tu, umożliwiając przesiadkę pomiędzy nimi. Przez zespół przystanków Schloss i Georg-Eckert-Straße, zlokalizowany w sąsiedztwie Rathaus, przebiegają wszystkie linie tramwajowe w Brunszwiku.
Obecnie sieć tramwajowa w mieście jest obsługiwana przez Braunschweiger Verkehrs-GmbH. Jej długość wynosi 39,6 kilometra i w ponad 80% jest oddzielona od ruchu innych pojazdów. Stąd w mieście używa się określenia Braunschweig StadtBahn, czyli kolej miejska czy nawet metro. Niemniej, parametry i wygląd wagonów tramwajowych, jak również samo funkcjonowanie kolizyjnych torowisk w centrum miasta, zdecydowanie przypominają zwykłą sieć tramwaju klasycznego.
Planowana jest dalsza rozbudowa sieci do 2030 roku, tak aby powstało sześć nowych odcinków o standardzie lekkiej kolei miejskiej. Zgodnie z planami z 2021 roku, rozpoczęcie budowy pierwszej trasy zakładane jest w 2024 roku. Wśród nowych odcinków planuje się przedłużenia istniejących tras do Volkmarode-Nord i Rautheim. Projektowane są też nowe połączenia w rejonie dworca głównego, przez Salzdahlumer Straße do Heidberg, TU Campus East i Kanzlerfeld.
W przeszłości planowano też uruchomienie sieci RegioStadtBahn. Aglomeracja Brunszwiku miała zostać połączona z centrum miasta liniami regionalnymi zgodnie z modelem Karlsruhe. Ponieważ sieć tramwajowa w Brunszwiku ma rozstaw 1100 milimetrów, konieczna byłaby budowa torowiska trójszynowego lub przebudowa istniejącej sieci w mieście. Do 2010 roku wykonano odcinki toru trójszynowego. Ponieważ linie kolejowe w okolicy Brunszwiku nie są zelektryfikowane, konieczny byłby zakup pojazdów hybrydowych. Ze względu na wysokie koszty taboru, jak i niezbędnych inwestycji w infrastrukturę, zdecydowano się zrezygnować z realizacji projektu. Trójszynowe odcinki torowisk wciąż można odnaleźć na ulicach Brunszwiku, jednak przy okazji prowadzonych remontów są systematycznie likwidowane.
Podstawę obecnej floty w Brunszwiku stanowią tramwaje niskopodłogowe. W 1995 roku zakupiono 12 wagonów niskopodłogowych GT6S od firmy Adtranz. Pojazdy te oznaczono numerami od 9551 do 9562. Kolejne wagony do miasta dostarczyła firma Alstom. Było to 12 tramwajów serii NGT8D w 2007 roku, które oznaczono numerami od 0751 do 0762. Następne wozy do Brunszwiku dostarczała polska firma Solaris Bus&Coach S.A. W 2014 roku było to 18 wozów Solaris Tramino GT8S noszących numer od 1451 do 1468. W 2019 już pod szyldem firmy Stadler dostarczono kolejne 7 identycznych tramwajów Solaris Tramino II GT8S o numerach od 1951 do 1957. Wagony wyprodukowane w Polsce stanowią obecnie najliczniejszą grupę pojazdów w Brunszwiku. Przedsiębiorstwo Braunschweiger Verkehrs-GmbH wciąż dysponuje też wysokopodłogowymi składami GT6+B4, ale pełnią one wyłącznie rolę głębokiej rezerwy.
PSMKMS & Impuls
