Tramwaje na świecie

Niemcy - Halberstadt

: Nadrzędna kategoria: Tramwaje; Kategoria: Tramwaje na świecie; Opublikowano: poniedziałek, 30, wrzesień 2024 21:00; PSMKMS; Odsłony: 1032

Położone w środkowych Niemczech miasteczko może pochwalić się jednym z najmniejszych systemów tramwajowych w landzie Saksonia-Anhalt, obok sieci w Naumburgu i Dessau. Tutejsze tramwaje, chociaż wymienione na nowe i niskopodłogowe, od wielu lat walczą z widmem likwidacji, która niestety ma coraz większe szanse spełnienia.

Pierwsza wzmianka o osadnictwie w rejonie współczesnego Halberstadt pochodzi z 804 roku, gdy miejsce to odwiedził Karol Wielki w celach misyjnych. Znajdowało się ono na przecięciu ważnych traktów handlowych, prowadzących z Goslaru i Brunszwiku do Halle i Magdeburga. Od 827 roku funkcjonowała tu stała siedziba biskupstwa. Już wtedy znajdował się tu obwarowany gród z kościołem. Dzięki położeniu, miasto szybko się rozwijało. Od 1397 roku należało do Hanzy. Niestety, było też wielokrotnie nękane konfliktami i zarazami. Ostatnie spustoszenie przyniosła II wojna światowa, w wyniku której zdecydowana większość zabudowy uległa zniszczeniu. Mimo to, część historycznego centrum udało się odbudować. W mieście obecnie można zobaczyć gotycką katedrę św. Szczepana i św. Sykstusa wraz z historycznymi budowlami wokół placu Katedralnego, Targ Rybny oraz zabudowę Dolnego Miasta. W 1998 roku odbudowano zabytkowy ratusz. Halberstadt liczy około 43 tysięcy mieszkańców. Od 1843 roku można tu dotrzeć koleją, natomiast od 1903 roku funkcjonuje linia tramwaju elektrycznego.

Pierwsze tramwaje konne wyjechały na ulice miasta w 1887 roku. Przewozy były obsługiwane przez przedsiębiorstwo Halberstädter Pferdebahn AG. Dwie linie prowadziły z Dworca Głównego na Targ Rybny, gdzie się rozdzielały. Jedna linia kończyła się na Johannistor, druga na Voigtei. W 1901 roku podjęto decyzję o elektryfikacji sieci. Rok później miasto przejęło przedsiębiorstwo komunikacyjne, które odtąd nosiło nazwę Halberstädter Straßenbahn AG. W tym czasie zbudowano równoległe połączenie do Dworca Głównego przez dzisiejszą Walter-Rathenau-Straße i Richard-Wagner-Straße. Elektryfikacja sieci została zakończona w maju 1903 roku. Jednocześnie otwarto nową zajezdnię przy Gröperstraße w pobliżu elektrowni. Prowadząca do niej trasa tramwajowa przebiegała wąskimi uliczkami Dolnego Miasta.

Początkowo po mieście kursowało 19 wagonów tramwajowych. Jednak po otwarciu linii do terenu rekreacyjnego Klusberge w 1903 roku, już w 1904 roku trzeba było zakupić sześć kolejnych wagonów. W 1908 roku do parku dołączyły kolejne dwa wozy. Do 1909 roku tramwaje funkcjonowały na granicy rentowności. Łącznie na 14,5 kilometra torowisk eksploatowano sześć linii o długości torów 23,3 kilometra. Do 1913 roku liczba pasażerów podwoiła się do 2,7 miliona w porównaniu z rokiem 1903.

Pierwsza wojna światowa przyniosła pierwsze ograniczenia w funkcjonowaniu sieci. Jednocześnie brakowało męskiego personelu. W związku z tym, konduktorzy zostali niemal w całości zastąpieni przez kobiety. Trwający kryzys gospodarczy doprowadził do spadku liczby pasażerów, a to przeniosło się na mniejsze wpływy z biletów. Z tego względu, od 1921 roku zaprzestano obsługi konduktorskiej, natomiast od 1924 roku zupełnie wstrzymano przewozy, z wyjątkiem trasy z Dworca Głównego przez Magdeburger Straße do Targu Rybnego. Rok później wznowiono kursowanie tramwajów na trzech liniach.

Od 1931 roku kupowano nowe pojazdy Lindner. Mimo wybuchu wojny, do 1941 roku pozyskano łącznie jedenaście nowych tramwajów tego typu. W dniu 8 kwietnia 1945 roku doszło do alianckich nalotów, w wyniku których zniszczeniu uległa niemal cała historyczna zabudowa miasta, a wraz z nią sieć tramwajowa. Jednak już 18 sierpnia tego samego roku wznowiono funkcjonowanie tramwaju pomiędzy cmentarzem a Targiem Rybnym. W połowie 1946 roku cała sieć została ponownie uruchomiona z wyjątkiem trasy do Klus, którą przywrócono w późniejszym terminie.

Od 1951 roku stare wagony Lindner były zastępowane przez nowe wozy LOWA, a później również Gotha. Odcinek przy Hohenzollernstraße został zamknięty w 1960 roku. Pod koniec lat siedemdziesiątych dwudziestego wieku przebudowano znaczną część sieci. Końcówka przy Dworcu Głównym została przekształcona w pętlę.

W dniu 7 grudnia 1992 roku powstało przedsiębiorstwo Halberstädter Verkehrs-GmbH. Rok wcześniej rozpoczęto gruntowne remonty torowisk i sieci trakcyjnej. W 1992 roku pozyskano używane wagony GT4 ze Stuttgartu i Fryburga Bryzgowijskiego. Pozwoliło to na wycofanie z eksploatacji ostatnich wozów dwuosiowych. W sierpniu 1993 roku linia tramwajowa 2 została przedłużona z dotychczasowej końcówki Voigtei do dzielnicy mieszkalnej Nordring, gdzie zlokalizowano nową pętlę Sargstedter Weg.

W dniu 2 maja 2003 roku obchodzono 100-lecie tramwaju elektrycznego w Halberstadt. W latach 2003 - 2005 przyszłość tramwaju zaczęła rysować się w ciemnych barwach. Władze miejskie coraz częściej rozważały wstrzymanie ruchu tramwajowego. Pomysły te nie zostały wówczas zrealizowane. W dniu 3 września 2005 roku zawarto natomiast umowę na dostawę pięciu niskopodłogowych wagonów tramwajowych typu NGTW6-H Leoliner z ówczesną firmą LEOLINER Fahrzeugbau Leipzig GmbH (obecnie HeiterBlick GmbH). W tym samym czasie rozpoczęła się rozbudowa Friedrich-Ebert-Straße, w ramach której zmodernizowano również przebiegającą tędy linię tramwajową. Od sierpnia 2007 roku wszystkie wagony Leoliner znajdują się w regularnej służbie i jako jedyne obsługują sieć tramwajową w mieście.

Od czasu zmiany rozkładu jazdy w sierpniu 2007 roku te same tramwaje obsługują linie 1 i 2. Na pętli Dworzec Główny dochodzi do zamiany numeracji z jednej linii na drugą. Wcześniej funkcjonowała jeszcze linia 3, kursującą w soboty, niedziele i święta, jednak uległa ona likwidacji. Trasa do Klus obsługiwana jest przez wybrane kursy linii 2, jadące w kierunku Dworca Głównego. W 2009 roku sieć tramwajowa została całkowicie odnowiona.

Mimo to, na posiedzeniu Rady Miasta w lipcu 2011 roku ponownie rozważano wstrzymanie ruchu tramwajowego. Prognoza budżetu miasta na 2015 rok zakładała zaprzestanie funkcjonowania sieci około 2025 roku. Stwierdzono bowiem, że zaległości inwestycyjne i zużycie pojazdów będą na tyle wysokie, że bardziej będzie się opłacało zwrócić dotację, niż kontynuować eksploatację tramwaju. W związku z tym zakładano wykorzystywanie infrastruktury i taboru tylko do śmierci technicznej.

W lipcu 2024 roku obie linie kursowały w dni powszednie zaledwie co 30 minut. Do ich obsługi wykorzystywano tylko trzy wagony. W dni powszednie wyjeżdżały one na miasto w godzinach od 5:00 do 20:00. W dni wolne kursowały natomiast od 5:00 do 18:30. Cała sieć składała się z 8,8 kilometrów torów o rozstawie 1000 mm. Stan infrastruktury i pojazdów był dobry, jednak brak było oznak nowych inwestycji w infrastrukturę. Sieć obsługiwało 5 niskopodłogowych wagonów przegubowych Leoliner NGTW6-H, oznaczonych numerami od 1 do 5. Rezerwę dla nich stanowiły cztery wagony przegubowe GT4, pochodzące z Freiburga i Stuttgartu, oznaczone numerami: 156, 164, 167, 168. Tramwaje te nie wyjeżdżały jednak na ulice miast. Przedsiębiorstwo posiadało też kilka zabytkowych wagonów tramwajowych i pojazdów specjalnych.

PSMKMS & Impuls