Tramwaje w Europie

Hiszpania - Walencja

: Nadrzędna kategoria: Tramwaje; Kategoria: Tramwaje na świecie; Opublikowano: wtorek, 08, lipiec 2025 21:00; PSMKMS; Odsłony: 572

Walencja jest portowym miastem, położonym we wschodniej Hiszpanii, nad morzem Śródziemnym. W przeszłości funkcjonowała tu komunikacja tramwajowa, która jednak uległa likwidacji w 1970 roku. Podobnie, jak w wielu innych europejskich miastach, po latach postanowiono odbudować sieć tramwajową, która uzupełnia funkcjonujące w Walencji metro.

Miasto założone zostało w 138 roku p.n.e. i było częścią Starożytnego Rzymu aż do średniowiecza. W latach 1010 - 1238 znajdowało się pod arabskim panowaniem i było stolicą Emiratu Walencji, natomiast w latach 1238 - 1707 stolicą Królestwa Walencji. Współczesna Walencja jest trzecim co do wielkości miastem Hiszpanii. Liczy 800 tysięcy mieszkańców. Jest to ważny węzeł komunikacyjny i czwarty co do wielkości port morski w Europie pod względem ilości przeładowywanych kontenerów. Miasto jest wysoko notowane w rankingach najzdrowszych miast do życia, dzięki czemu cieszy się dużą popularnością.

Pierwszą linię tramwaju konnego w Walencji uruchomiono w 1876 roku. Przebiegała ona z centrum w rejon portu. Tramwaj był początkiem budowanego przez lata miejskiego systemu transportu publicznego, z ustalonymi stałymi cenami, rozkładami i trasami. W latach 1888 – 1916 sieć się rozwijała. Pojawiły się też prywatne przedsiębiorstwa, eksploatujące swoje trasy, co sprzyjało dużej konkurencji pomiędzy poszczególnymi połączeniami. Uruchomiono również połączenia do pobliskich miejscowości, takich jak Godella czy Catarroja. Od 1892 roku w mieście eksploatowano tramwajowe parowe, natomiast w 1900 roku pojawiły się tramwaje elektryczne. Dzięki temu, na początku dwudziestego wieku po ulicach Walencji kursowały jednocześnie tramwaje z trzema rodzajami napędu. Ostatecznie jednak tramwaje elektryczne zastąpiły konne i parowe.

W 1917 roku powstała firma Tranvías y Ferrocarriles de Valencia, której celem funkcjonowania była konsolidacja transportu miejskiego i międzymiastowego. Dzięki temu, modernizowano infrastrukturę i zwiększano flotę pojazdów. Jednocześnie, na ulicach Walencji zaczęły pojawiać się pierwsze linie autobusowe, które z biegiem czasu stanowiły coraz większa konkurencję dla komunikacji tramwajowej. Pomimo to, w latach czterdziestych dwudziestego wieku tramwaj był głównym środkiem transportu w Walencji. Był to najlepszy czas dla komunikacji tramwajowej w mieście i to pomimo trwania II wojny światowej. W 1950 roku sieć tramwajowa osiągnęła najwyższy poziom pod względem długości tras i liczby przewiezionych pasażerów. Funkcjonowało wówczas 16 linii miejskich i 5 linii podmiejskich. W 1951 roku w Walencji pojawia się pierwsza linia trolejbusowa i rozpoczął się proces stopniowego ograniczania sieci tramwajowej. Sytuację pogorszyła dodatkowo wielka powódź w 1957 roku, w wyniku której zniszczona została infrastruktura tramwajowa. Otworzyło to drogę do dalszego rozwoju sieci trolejbusowej i autobusowej. W rezultacie, w czerwcu 1970 roku zamknięto ostatnią linię tramwajową, zastępując ją trolejbusem. Co ciekawe, same trolejbusy przetrwały w mieście niewiele dłużej. Ich funkcjonowanie zakończyło się wiosną 1976 roku. Zostały zastąpione przez autobusy.

Tramwaje nie kursowały po Walencji zaledwie kilkanaście lat. Pod koniec lat osiemdziesiątych dwudziestego wieku rozpoczęto budowę systemu transportu szynowego, określanego jako Metro Valencia, który składał się tak naprawdę z dwóch osobnych sieci: metra i konwencjonalnego tramwaju. Podstawą do powstania systemu było przejęcie podmiejskich linii wąskotorowych z torami o rozstawie 1000 mm. Chociaż w przypadku metra i tramwajów zastosowano ten sam rozstaw, przejazd wagonów pomiędzy sieciami nie jest możliwy z uwagi na zastosowanie różnego napięcia w sieci trakcyjnej. W metrze napięcie wynosi 1500 V, natomiast na sieci tramwajowej 750 V. Cały system jest obsługiwany przez częściowo należący do państwa Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana (FGV). Sieć pod nazwą Metro Walencja składa się z dziesięciu linii, przy czym linie: 4, 6, 8 i 10 są obsługiwane są przez tramwaje, natomiast linie: 1, 2, 3, 5, 7, 9 przez metro.

Pierwszy odcinek metra uruchomiono w Walencji w 1988 roku. Na tramwaj trzeba było poczekać jeszcze kilka lat. Jako pierwsza uruchomiona została linia numer 4, która rozpoczęła funkcjonowanie w 1994 roku. Była to wówczas pierwsza nowoczesna linia tramwajowa w całej Hiszpanii. Nowoczesne, niskopodłogowe tramwaje, dostarczone przez niemiecką firmę Siemens Duewag, początkowo kursowały po liczącej 10 kilometrów trasie z Dworca Empalme do Grao, łącząc dzielnice: Benicalap, Zaidia, Benimaclet i El Marítimo. W 1999 roku linia została przedłużona do Kampus Uniwersyteckiego w Burjassot, a później do Feria Valencia. Do jej obsługi zakupiono tramwaje jednokierunkowe, budując klasyczne pętle na zakończeniach tras. W 2025 roku czwórka była nadal główną i najdłuższą linią tramwajową, posiadającej aż cztery pętle końcowe w zachodniej części miasta. Na środkowym odcinku trasy, tramwaje linii 4 odjeżdżały z przystanków z wysoką częstotliwością. Do poszczególnych pętli docierały natomiast tylko co 30 minut.

W 2007 roku funkcjonowanie rozpoczęła linia tramwajowa numer 6, kursująca po trasie: Tossal del Rei – Marítim Serrería. W 2015 roku powstała linia numer 8, jeżdżąca po trasie: Marítim – Neptú. Posiada ona tylko cztery przystanki i jest najkrótszą linią w mieście. W 2022 roku uruchomiono linię 10 na trasie: Alacant – Nazaret. Funkcjonuje ona jako odrębny system w południowej części miasta, posiadając własną małą zajezdnie i nie jest połączona z resztą sieci. W 2025 roku realizowano przedłużenie trasy do bardzo ważnego centrum przesiadkowego przy stacji Xátiva, skąd odjeżdżają linie metra: 3, 5, 9, a w pobliżu znajduje się główny dworzec kolejowy Walencji. W dalszej perspektywie planowane było przedłużenie trasy w kierunku północnym, w celu połączenia z pozostałą, istniejącą siecią tramwajową w pobliżu przystanku Grau – La Marina. W dalszych planach była też budowa linii 11 i 12, których trasy sąsiadowały z linią 10.

Do obsługi sieci początkowo pozyskano 25 wagonów Siemens Duewag, oznaczonych numerami od 3801 do 3825. Zostały one zakupione w latach 1993 – 1999. Są to pojazdy jednokierunkowe, mierzące 24 metry długości i 2,4 metra szerokości. Kursują wyłącznie w składach mierzących 48 metrów długości na linii 4. Pozostałe linie, z racji braku pętli do zawracania, obsługiwane są przez młodsze, dwukierunkowe wagony Bombardiery Flexity Outlook, których 44 sztuki pozyskiwano sukcesywnie od 2006 roku. Zostały one oznaczone numerami od 4201 do 4244. Mierzą 32 metry długości i 2,4 metra szerokości. Zdecydowana większość tramwajów stacjonuje w zajezdni w północnej części miasta, w pobliżu przystanku Beteró. Kilka wagonów Bombardier wyznaczono do obsługi linii 10. Stacjonują one w niewielkiej, dwutorowej zajezdni, zlokalizowanej w pobliżu końcowego przystanku tej linii o nazwie Natzaret. Wagony odstawiane są też na podziemnym przystanku Alacant, ponieważ nie mieszczą się w zajezdni.

Obecnie tramwaje w Walencji pełnią drugoplanową rolę w systemie transportu miejskiego. Są bardzo dobrze zintegrowane z systemem metra. Przesiadki często odbywają się przy tym samym peronie w systemie drzwi-drzwi. Dzięki temu, przewożą wielu pasażerów, łącząc ważne dzielnice miasta, a także umożliwiając dojazd na najpopularniejsze plaże w Walencji.

PSMKMS & Impuls