Budowa nowej trasy tramwajowej wzdłuż ulicy Grundmanna w Katowicach
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje w Polsce
- Kategoria: GOP
- Opublikowano: wtorek, 09, kwiecień 2024 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 2387
W dniu 7 lipca 2022 roku w Katowicach ruszyła budowa torowiska tramwajowego wzdłuż ulicy Grundmanna. Była to pierwsza tego typu inwestycja w stolicy Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii od 75 lat. Otwarcie nowej trasy zaplanowano w 2023 roku. Prace miały trwać nieco ponad rok.
Torowisko wzdłuż ulicy Grundmanna zaprojektowano na odcinku pomiędzy ulicą Chorzowską i Gliwicką. Celem inwestycji było połączenie dwóch istniejących tras tramwajowych, prowadzących z Katowic w kierunku Chorzowa, a także zapewnienie alternatywnego przejazdu dla torowiska tramwajowego w ciągu alei Korfantego.
Ostatnia nowa trasa tramwajowa w Katowicach uruchomiona została we wrześniu 1947 roku. Otwarto wówczas przedłużenie linii wzdłuż ulicy Kościuszki, od ówczesnej zajezdni przy Parku Południowym do pętli Brynów. W późniejszych latach prowadzone były różnego rodzaju inwestycje tramwajowe, w tym dobudowa drugiego toru na odcinkach jednotorowych, przełożenie przebiegu torowiska (na przykład przeniesienie torowiska z ulicy Gliwickiej) czy budowa zajezdni w Zawodziu, jednak nie oddano do użytku żadnego odcinka, przebiegającego w zupełnie nowej lokalizacji. Powstająca wzdłuż ulicy Grundmanna trasa tramwajowa była więc pierwszą tego typu inwestycją w Katowicach od 75 lat.
W ramach inwestycji przewidziano budowę trasy tramwajowej wzdłuż ulicy Grundmanna o długości nieco ponad 600 metrów. W tym celu położone miało być około 1900 metrów pojedynczego toru, uwzględniając w tym włączenia do istniejących tras w ulicy Gliwickiej i Chorzowskiej. Dodatkowe przystanki tramwajowe zaplanowano na początku i na końcu nowej trasy, czyli na węzłach z funkcjonującymi trasami tramwajowymi. W miejscu włączenia przewidziano pełne węzły rozjazdów, umożliwiające przejazd we wszystkich relacjach.
Pod koniec października 2022 roku, po czterech miesiącach od rozpoczęcia prac, ułożono dwa odcinki torowiska. Gotowy był fragment łuku wraz ze zwrotnicami wzdłuż ulicy Gliwickiej. Z kolei na ulicy Chorzowskiej w październiku rozpoczęto pierwsze prace przygotowawcze. Równolegle trwała budowa mostu przez rzekę Rawę. Niemal gotowe do zalania betonem były zbrojenia przyczółków. W ramach inwestycji zaplanowano też realizację wiaduktu tramwajowego nad Drogową Trasą Średnicową, zlokalizowanego po zachodniej stronie istniejącego węzła drogowego. Jesienią 2022 roku trwały uzgodnienia dotyczące sposobu realizacji tego obiektu.
Realizacja inwestycji miała potrwać nieco ponad rok. Oddanie nowego torowiska do użytku zaplanowano w drugiej połowie 2023 roku.
Mimo zimy, prace przy budowie trasy tramwajowej wzdłuż ulicy Grundmanna w Katowicach cały czas postępowały. W kwietniu 2023 roku gotowe były już rozjazdy, zarówno wzdłuż ulicy Chorzowskiej, jak i ulicy Gliwickiej. Dzięki temu, tramwaje mogły powrócić na oba ciągi i korzystać z nowych rozjazdów przy jeździe na wprost. Tylko w przypadku torowiska w ulicy Gliwickiej, ruch liniowy odbywał się wahadłowo po północnym torze.
Tymczasem budowa mostu tramwajowego nad rzeką Rawą została doprowadzona do stanu surowego. W kwietniu trwało przygotowywanie górnej płyty obiektu do ułożenia warstw izolacyjnych i torowiska. Przez ostatnie miesiące zbudowano kolejne odcinki torowiska wzdłuż ulicy Grundmanna wraz z przejazdami umożliwiającymi dojazd do posesji.
Najmniej zaawansowane prace były przy najważniejszym i najtrudniejszym obiekcie, czyli wiadukcie tramwajowym nad Drogową Trasą Średnicową. W kwietniu gotowy był filar zlokalizowany w pasie dzielącym pomiędzy jezdniami. Wkrótce miały ruszyć prace związane z wykonywaniem przyczółków. Oddanie całej nowej trasy tramwajowej warunkowane było realizacją tego obiektu. Zakończenie inwestycji niezmiennie zakładano w drugiej połowie 2023 roku.
Po 21 miesiącach od podpisania umowy, w dniu 22 grudnia 2023 roku przekazano do eksploatacji nową trasę tramwajową wzdłuż ulicy Grundmanna w Katowicach. Był to pierwszy nowy odcinek sieci tramwajowej w Katowicach od 76 lat. Umowa na jego realizację została podpisana w dniu 16 marca 2022 roku, a prace prowadziło konsorcjum firm: SPAW-TOR z Krakowa, Silesia Invest z Gliwic i Grotex z Zabrza. Po nowym torowisku skierowano linię numer 25 w relacji Park Śląski Wejście Główne – Szopienice Pętla, którą obsługiwały wyłącznie niskopodłogowe wagony Pesa 2017N Twist.
Oddany do użytku odcinek torowiska wzdłuż ulicy Grundmanna mierzył niecałe 600 metrów długości, jednak miał strategiczne znaczenie dla funkcjonowania sieci tramwajowej w Katowicach. W przypadku organizowania wydarzeń na Rynku, umożliwiał on bowiem zapewnienie alternatywnego prowadzenia ruchu tramwajowego. Zapewnił również krótsze połączenie tramwajowe od strony Chorzowa do Dworca Głównego w Katowicach i bezpośredni dojazd do Załęża.
W ramach inwestycji "Budowa linii tramwajowej wzdłuż ulicy Grundmanna w Katowicach" zrealizowano połączenie dwóch magistralnych linii tramwajowych, funkcjonujących w układzie wschód – zachód, poprowadzonych w ciągu ulicy Chorzowskiej oraz ulicy Gliwickiej, zabudowano 1475 metrów pojedynczego tory w różnych konstrukcjach (torowisko klasyczne na podkładach, podlew ciągły, płyty prefabrykowane). W tym celu wykorzystano 2950 metrów bieżących szyn, 6 rozjazdów dwutorowych, 12 zwrotnic i 6 kompletów przyrządów wyrównawczych. Do budowy torowiska użyto 3000 m3 kruszyw różnych frakcji, wylano też ponad 700 m3 betonu. Wzdłuż nowego torowiska stanęło 60 słupów trakcyjnych, na których rozciągnięto 2360 metrów bieżących sieci trakcyjnej. W ramach inwestycji wybudowana została również nowa podstacja trakcyjna, zbudowano nowy wiadukt tramwajowy nad Drogową Trasą Średnicową oraz most tramwajowy nad rzeką Rawą. Pasażerowie do dyspozycji otrzymali 4 perony przystankowe, po dwa zlokalizowane na obu krańcach nowej linii, w pobliżu skrzyżowań z ulicą Chorzowską i ulicą Gliwicką.
Zadanie było częścią „Zintegrowanego Projektu modernizacji i rozwoju infrastruktury tramwajowej w Aglomeracji Śląsko-Zagłębiowskiej wraz z zakupem taboru tramwajowego” współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko w perspektywie UE 2014-2020. Jego całkowity koszt szacowany był na kwotę około 37 mln zł netto (około 45,5 mln zł brutto) z czego około 20 mln zł netto pochodziło z dofinansowania unijnego.
Oddanie do użytku nowej trasy tramwajowej wzdłuż ulicy Grundmanna nie oznaczało zakończenia inwestycji tramwajowych w Katowicach. Po uzyskaniu pozytywnej decyzji Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Katowickie Inwestycje mogły powrócić do prac nad trasą tramwajową w południowej części miasta. Wiosną 2024 roku działania skupiały się na zaktualizowaniu opracowanej wcześniej koncepcji, która przez trwające sześć lat protesty przeciwko budowie, wymagała szczegółowego dostosowania do bieżącej sytuacji. Po pokonaniu tego etapu, zakładano opracowanie kompletnej dokumentacji projektowej, która umożliwiłaby ogłoszenie przetargu na wykonanie robót budowlanych.
W dniu 21 sierpnia 2023 roku Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska wydała długo wyczekiwaną decyzję środowiskową, która w praktyce oznaczała możliwość ukończenia prac projektowych i uzyskanie pozwolenia na budowę. Mierząca 5,2 kilometra długości trasa tramwajowa na południe Katowic wraz z centrum przesiadkowym Kostuchna miała być największą inwestycją w obszarze transportu publicznego w najnowszej historii miasta. Jej łączna wartość szacowana była na ponad 350 mln zł.
Początek trasy zaplanowano w miejscu uruchomionego w 2020 roku Centrum Przesiadkowego Park & Ride „Brynów”, a jej zakończenie na kolejnym Centrum Przesiadkowym Park & Ride „Kostuchna”, którego lokalizację przewidywano przy ulicy Bażantów, powyżej skrzyżowania z ulicą Zabłockiego. W ramach nowej trasy projektowano 6 przystanków tramwajowych, z których trzy miały także zapewnić możliwość bezpośredniego przesiadania się na autobus w systemie „drzwi w drzwi”. Jedną z największych zalet tramwaju na południe miała być jego prędkość przejazdu. Zakładano bowiem średni czas podróży tramwajem z Kostuchny do Rynku w Katowicach w godzinach szczytu na poziomie około 20-24 minut. W przypadku osiągnięcia takiego wyniku, komunikacja tramwajowa stanowiłaby atrakcyjną alternatywę dla dojazdu samochodem do centrum miasta. Wzdłuż trasy planowano trasę rowerową, a na przystankach projektowano parkingi dla rowerów. Podczas przebudowy pętli w Brynowie przygotowano już rozjazdy w kierunku nowej trasy do Kostuchny.
PSMKMS & Impuls
