Trolejbusy w Europie
Estonia - Tallin
- Nadrzędna kategoria: Trolejbusy
- Kategoria: Trolejbusy w Europie
- Opublikowano: piątek, 18, lipiec 2025 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 751
Tallin jest stolicą i największym miastem Estonii. Funkcjonuje tu sieć tramwajowa, która uzupełniana jest przez trolejbusy oraz autobusy. Jeszcze na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku trolejbusy dominowały na ulicach Tallina, w szczególności w zachodniej części miasta. Pod koniec 2024 roku całkowicie zniknęły jednak ze stolicy Estonii. Mają powrócić w nowocześniejszej formie w 2026 roku.
Osada w rejonie współczesnego Tallina była silnym ośrodkiem gospodarczym już w dziesiątym wieku. W 1219 roku w ramach wyprawy krzyżowej zdobyli ją Duńczycy, niszcząc dotychczasową zabudowę i tworząc nową twierdzę. W 1230 roku osada określana mianem Rewel uzyskała prawa miejskie. W 1248 roku potwierdzili je Duńczycy, lokując miasto na prawie lubeckim. Niedługo później rozpoczęli oni budowę murów miejskich, będących jednymi z najdłuższych i najwyższych w średniowiecznej Europie, liczących 2,5 kilometra długości, do 16 metrów wysokości i posiadających aż 45 baszt. W 1285 roku Rewel stał się członkiem Hanzy. W kolejnych wiekach miasto przechodziło do rąk szwedzkich, a następnie rosyjskich. Dopiero w 1918 roku ogłoszono niepodległą Republikę Estońską. Miasto stało się jej stolicą i otrzymało oficjalną nazwę Tallin. W trakcie drugiej wojny światowej zostało zajęte przez Związek Radziecki. Ponownie stało się stolicą niepodległej Estonii w 1991 roku. Od tego czasu szybko zaczęło odzyskiwać europejski charakter. Dziś uznawane jest za jedno z najbardziej inteligentnych miast świata.
Pomimo zniszczeń, w szczególności w trakcie drugiej wojny światowej i liczącego pół wieku włączenia w struktury Związku Radzieckiego, w mieście zachowało się niezwykle urokliwe zabytkowe centrum z historyczną zabudową, murami i bramami miejskimi czy budynkami kupieckimi. Warto zwiedzić też Estońskie Muzeum Morskie. Część wystawy znajduje się w położonej w centrum XVI-wiecznej wieży, określanej mianem Grubej Małgorzaty. Drugą część wystawy prezentowana jest w dawnym hangarze wodnosamolotów, zlokalizowanym nad zatoką Tallińską. Obiekt ten robi ogromne wrażenie. W jego wnętrzu znajduje się między innymi okręt podwodny, który można zwiedzać.
Pierwsze tramwaje konne wyjechały na ulice Tallinna już w 1888 roku. Na tramwaje elektryczne trzeba było jednak poczekać do 1925 roku. Pierwsze plany uruchomienia sieci trolejbusowej w mieście pojawiły się w 1946 roku. Wówczas nie udało się ich zrealizować, jednak do pomysłu powrócono w 1954 roku. Ostatecznie pierwszą linię udało się uruchomić dopiero w 1965 roku na trasie Kaubamaja - Mustamäe. Sieć w kolejnych latach dynamicznie się rozwijała. W 1980 roku trolejbusy dotarły zarówno pod Dworzec Bałtycki, jak i na osiedle Väike-Õismäe. Jako ostatnią otwarto trasę do Kopli w 1987 roku. Z początkiem lat dziewięćdziesiątych w mieście funkcjonowało 9 linii, obsługiwanych przez ponad 200 trolejbusów i przewożących 90 milionów pasażerów rocznie.
Sieć trolejbusową początkowo obsługiwały ruskie pojazdy ZiU-5 i czechosłowackie Škody 9Tr. W latach osiemdziesiątych pojawiły się nowoczesne wozy Škoda 14Tr i przegubowe Škoda 15Tr. Eksploatowano je do 2017 roku. Od 2002 roku na ulicach Tallina obecne były trolejbusy polskiej produkcji Solaris Trollino 12T, a rok później również przegubowe Solaris Trollino 18T. W 2007 roku zakupiono nowsze Solarisy Trollino 12AC, a rok później Solarisy Trollino 18AC. Mimo tych inwestycji taborowych, od 2016 roku trwał proces zwijania sieci trolejbusowej w mieście. Najpierw przestały one kursować do dzielnicy Väike-Õismäe. Rok później zamknięto linię do Kopli. Planowano całkowite usunięcie trolejbusów z ulic Tallina. Nastąpiło to ostatecznie 1 listopada 2024 roku. Decyzję tę argumentowano wyeksploatowaniem infrastruktury oraz posiadanego taboru. Niemniej, ostatecznie nie zdecydowano się na całkowitą likwidację sieci. Trolejbusy miały wrócić na ulice Tallina w 2026 roku. Do tego czasu planowano modernizację infrastruktury, a także odebranie zakupionych 40 nowych trolejbusów, wyposażonych w baterie akumulatorów. Takie rozwiązanie miało na celu wyeliminowanie sieci trakcyjnej z ulic w centrum miasta oraz innych problematycznych miejsc, pozostawiając przewody zasilające przede wszystkim na prostych odcinkach. Zakładano też uruchomienie nowych tras bez konieczności zasilania z górnej sieci.
Zła passa tallińskich trolejbusów trwała mniej więcej od 1999 roku. Wówczas pojawiły się pierwsze głosy dotyczące jej likwidacji. Mimo to, udało się poczynić inwestycje w nowoczesny tabor. W 2012 roku przedsiębiorstwo trolejbusowe włączono do spółki Tallinna Linnatransport, zajmującej się wszystkimi środkami transportu publicznego w mieście. Wówczas trolejbusy zeszły na trzeci plan, a środki finansowe inwestowano przede wszystkim w rozwój sieci i taboru autobusowego. Do chwili zamknięcia sieci trolejbusowej, w mieście funkcjonowały cztery linie, zapewniające połączenie centrum miasta - pętle Balti jaam i Kaubamaja, poprzez dwie główne trasy, z osiedlem Mustamäe - pętla o tej samej nazwie oraz druga końcówka Keskuse. Całość obsługiwały 44 trolejbusy, wyłącznie Solarisy Urbino w wersji standardowej oraz przegubowej. Zdecydowanie nie sprawiały one wrażenia konieczności natychmiastowego wycofania z ruchu. Po zawieszeniu funkcjonowania sieci trolejbusowej, w mieście zachowano tylko cztery trolejbusy: Škoda 14Tr89/6 numer 307 pozostała jako pojazd historyczny, natomiast trzy wozy: Solaris Trollino II 12 Ganz numer 326, Solaris Trollino III 12 AC numer 345 i Solaris Trollino III 18 AC numer 446 zostawiono do wykorzystania w przyszłości, w związku z możliwością jazdy bateryjnej.
